تخلفات گسترده در نانوایی‌ها، از کم‌فروشی تا فساد ناشی از یارانه آرد – تجارت نیوز_خبررسان

به گزارش تجارت نیوز، نان به گفتن یکی از مهم‌ترین اقلام مصرفی در سفره مردم، این روزها با چالش‌های بسیاری روبروست. برای از بین بردن چالش‌های حاضر در حوزه نان سال ۱۴۰۱ می بود که مطرح هوشمندسازی یارانه آرد و نان با مقصد بهبود نظام توزیع آرد و افت تخلفات اغاز شد، اکنون با گذشت بیشتر از دو سال از اجرا، با نقدهای جدی از سوی فعالان صنفی و کارشناسان حوزه نان روبه رو است. این مطرح با نصب کارت‌خوان‌های هوشمند در نانوایی‌ها تلاش کرد تا از طریق رهگیری تراکنش‌ها، مصرف آرد یارانه‌ای را کنترل و منبع های مالی دولت را هدفمندتر به دست مردم رساند.

اما با وجود برخی گزارش‌ها از صرفه‌جویی در مصرف، تعداد بسیاری اعتقاد دارند این سیستم نتوانسته مانع تخلفات گسترده شود؛ به‌اختصاصی در نانوایی‌هایی که نان سنگک دولتی اراعه می‌کنند. رئیس اتحادیه نان سنگک تهران با انتقاد از ادامه تخصیص آرد یارانه‌ای به نانوایان حرف های است: با دقت به حجم تخلفات در حوزه فروش نان سنگک دولتی، از دولت خواست داریم آرد دولتی را حذف کند و یارانه‌ای که به نانوایی‌ها داده می‌شود، مستقیم به مردم پرداخت شود چراکه نوسانات قیمت، پایین آمدن کیفیت و تخلفات متعدد در نانوایی‌ها، مشکلاتی است که دقت مسئولان را به خود جلب کرده است.

در این عرصه محمدجواد کرمی  رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران حرف های است: اکنون یارانه نان توسط دولت به شکل فرد دیگر توزیع می‌شود، اما این شیوه توزیع با مشکلاتی همراه است. به همین علت، برخی از کارشناسان اعتقاد دارند یارانه گندم باید به شکل فرد دیگر پرداخت شود؛ به‌ گفتن دیگر، باید همانند سال ۱۳۸۹ عمل کنیم و یارانه آرد و نان را به‌طور مستقیم به مردم واگذار کنیم؛ یعنی مابه‌التفاوت یارانه به حساب مردم واریز شود و قیمت نان نیز واقعی شود. این مدل علتایجاد رقابت در این قسمت می‌شود. به‌نظر می‌رسد در این چنین شرایطی کنترل کیفیت و قیمت نان بهتر انجام خواهد شد، چراکه وقتی که قیمت گندم واقعی باشد، قطعاً نظارت نیز مؤثرتر خواهد می بود. اکنون نزدیک به ۹۰ هزار واحد نانوایی در سرزمین فعال می باشند و با اجرای این مدل، رقابت در بین آن‌ها شکل می‌گیرد و نان با کیفیت‌تری در اختیار مردم قرار خواهد گرفت.

مطابق حرف های داریوش جودکی، مدیرکل امور تنظیم بازار سازمان تعزیرات حکومتی، نان اکنون نه تنها از نظر قیمت بلکه از نظر کیفیت نیز در بحران به سر می‌برد. او فرمود که قیمت نان واقعی نیست و برخی نانوایان با گران‌فروشی و منفعت گیری از افزودنی‌ها بدون رضایت مشتری، در حال ارتکاب تخلف می باشند. جودکی پافشاری کرد که سازمان تعزیرات حکومتی با تخلفات این صنف برخورد قاطع خواهد کرد. یکی از مشکلات مهم، وجود دلالان در بازار نان است. اجاره دادن نانوایی‌ها توسط برخی افراد علتشده که پای دلالان به این صنف باز شود، که در نتیجه تبدیل اراعه خارج از شبکه آرد و فساد در توزیع یارانه آرد می‌شود. این نوشته خود علتنوسانات شدید قیمت و افت کیفیت نان می‌شود.

بر پایه مشاهدات میدانی، در تعداد بسیاری از نانوایی‌ها دیگر خبری از کارت‌خوان‌هایی که به منظور هوشمند سازی یارانه آرد و نان قرار گرفته می بود نیست و یا اگر هم باشد به ازای هر نان به اندازه دو نان کارت می‌کشند و فیش خرید را به مشتری اراعه نمی‌دهند. از نظر دیگر علاوه بر مشکل کارت‌خوان‌ها، نوشته کم فروشی و کیفیت نان‌ها نیز جریان ساز است. به چند نانوایی در خیابان آزادی رفتیم. اگر قیمت‌ها بر پایه نرخ مصوب می بود چانه‌ها نیز کوچک می بود که مصداق کم فروشی است و اگر چانه‌ها به اندازه می بود هم قیمت‌ها بالا می بود و در تعداد بسیاری از اوقات هم در کنار همه فاکتورها، نان‌ها خمیری و با کیفیت پایین می بود که نه تنها رضایت مشتریان را جذب نمی‌کند بلکه موجبات نارضایتی را نیز فراهم کرده است.

کم‌فروشی و فساد ناشی از یارانه آرد

کریم سبزیان اولین تولیدکننده آرد کامل در سرزمین و کارشناس حوزه آرد و نان با اشاره به سودجویی‌های صورت‌گرفته در فرآیند توزیع یارانه آرد، اظهار کرد: اکنون، مشاهده می‌شود که در برخی نانوایی‌ها، در حالی‌که در کارت‌خوان به اندازه ۲ نان کارت کشیده می‌شود، تنها یک عدد نان به مشتری تحویل داده می‌شود. این روال به این معناست که نانوا دو برابر یارانه از دولت دریافت می‌کند، بدون آن‌که محصول واقعی به آن مقدار تحویل داده باشد. در واقع، این فرآیند عملاً تبدیل از بین رفتن شفافیت در بازار شده است.

او گفت: وقتی که منافع مالی نانوا در بین باشد، کم‌فروشی صورت می‌گیرد و در نتیجه، کیفیت نان دیگر برای او اهمیتی ندارد. چرا که در سیستم جاری، کیفیت نان سودآور نیست.

این کارشناس حوزه آرد و نان با اشاره به تفاوت شدید قیمت بین آرد یارانه‌ای و آزاد، خاطرنشان کرد: هنگامی در بازار بین قیمت یک کیسه آرد ۵۰ هزار تومانی و یک کیسه یک میلیون تومانی اختلاف ۹۵۰ هزار تومانی وجود دارد، بدیهی است که عرصه برای فساد فراهم می‌شود. به این علت، مطرح هوشمندسازی نه‌تنها کیفیت نان را افزایش نداده، بلکه تبدیل تشکیل رانت و قاچاق گسترده شده است.

سبزیان در آخر پافشاری کرد: تنها راه اصلاح این حالت، واگذاری آرد و نان به بازار آزاد و پرداخت مستقیم یارانه به حساب مردم است. در این صورت، مردم قوت انتخاب خواهند داشت که از کدام نانوایی خرید کنند و نانوایان نیز برای جلب رضایت مشتری به سمت تشکیل نان با کیفیت خواهند رفت.

منبع: ایسنا