راهنمای معاوضه شناسنامههای قدیمی: مدارک، هزینهها و مراحل صدور

هاشم کارگر در مورد احراز هویت الکترونیکی بیان کرد که این سیستم بر پایه الگوریتمهای رمزنگاری شده استوار است و به دلیل دقت بالا در تایید هویت نسبت به روشهای سنتی، به طور اختصاصی در عرصههایی نظیر تجارت الکترونیک، بانکداری دیجیتال و ارائه خدمات اینترنتی برای تسهیل و تسریع خدمات به متقاضیان به کار میرود.
وی افزود که این روش باعث کاهش عملیات دستی و خطاهای انسانی شده و امنیت فرآیند شناسایی متقاضیان را افزایش میدهد. سازمان ثبت احوال در سالهای اخیر با گسترش دولت الکترونیک تلاش کرده تا خدمات هویتی را به صورت برخط ارائه نماید.
این سازمان ماموریتهایی چون ثبت تولد و صدور شناسنامه، ثبت وفات، معاوضه شناسنامههای موجود در دست مردم، ثبت ازدواج و طلاق، صدور گواهی تولد برای شهروندان خارج از کشور، تنظیم دفترهای ثبت وقایع و نام خانوادگی، تشکیل پایگاه اطلاعات جمعیتی، صدور کارت شناسایی ملی و جمعآوری و انتشار آمار انسانی را بر عهده دارد.
مراحل و مدارک مورد نیاز برای معاوضه شناسنامه
روال معاوضه شناسنامهها، مدارک لازم و محل مراجعه از دغدغههای اصلی شهروندان است. با توجه به تأکید سازمان ثبت احوال بر معاوضه شناسنامههای قدیمی، تمام کسانی که شناسنامه با جلد قرمز دارند، باید برای دریافت شناسنامه جدید اقدام کنند. اگرچه این کار اجباری نیست، اما داشتن شناسنامه جدید از بروز مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری میکند.
اولین قدم مراجعه حضوری به دفتر ثبت احوال یا یکی از دفاتر پیشخوان برای دریافت فرم معاوضه و پرداخت هزینههای قانونی است. این کار میتواند توسط خود فرد، پدر، جد پدری، مادر (تا زمانی که در زناشویی با پدر باشد) یا قیم برای افراد زیر ۱۸ سال انجام شود. در سالهای گذشته خدمات معاوضه و دریافت شناسنامه مثنی به صورت اینترنتی از طریق سایت سازمان ثبت احوال امکانپذیر بود، اما در حال حاضر این خدمت در لیست خدمات الکترونیکی سایت وجود ندارد.
در مرحله دوم باید اصل شناسنامه و سه قطعه عکس ۴ در ۳ همهرخ تازه (برای افراد ۱۵ سال به بالا) همراه داشته باشید و هزینه تعرفه جاری را پرداخت کنید. اگر شناسنامهی موجود عکس نداشته باشد، ارائه اصل مدارک معتبر عکسدار نظیر گذرنامه، کارت پایان خدمت یا معافیت از خدمت، گواهینامه رانندگی، کارنامه عکسدار دورههای راهنمایی به بالا، معارفهنامه عکسدار از مدرسه یا کارت شناسایی عکسدار کارکنان ادارات دولتی با ذکر مشخصات سجلی مورد قبول است. در عدم داشتن هیچکدام از این مدارک، متقاضی به نیروی انتظامی ارجاع داده میشود تا پروسه قبول عکس برای او آغاز گردد.
در گذشته صدور شناسنامه جدید حدود دو ماه زمان میبرد، اما امروزه معاوضه در ادارات ثبت احوال و دفاتر پستی به صورت لحظهای انجام میشود. با وجود افزایش تقاضا، ممکن است تأخیر حداکثر ۱۵ روزه پیش آید. هزینه معاوضه در سال جاری ۵۰ هزار تومان است. در صورت گم شدن مجدد شناسنامه جدید، هزینه صدور بار دوم ۱۰۰ هزار تومان، بار سوم ۱۵۰ هزار تومان و از مرحله سوم به بعد ۳۵۰ هزار تومان محاسبه میشود.