ربات‌ها به حس لامسه می‌رسند: آغاز مسابقه جدید در هوش مصنوعی فیزیکی

پوست الکترونیکی؛ راهی به سوی هوش مصنوعی تجسم‌یافته

در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های چشمگیر در هوش مصنوعی باعث شده تا ربات‌ها بتوانند اشیاء را شناسایی، طبقه‌بندی و مکان‌یابی کنند. اما بسیاری از فعالیت‌های انسانی بر پایه اطلاعات بصری صورت نمی‌گیرد. گرفتن یک لیوان شیشه‌ای، تشخیص میزان فشار لازم برای بلند کردن یک میوه نرم، یا نگه داشتن یک ابزار جراحی، همگی وابسته به اطلاعات لمسی هستند.

در این راستا، شرکت چینی «Perception Era Technology» در تلاش است تا به یک حلقه مفقوده در هوش مصنوعی تجسم‌یافته، یعنی «هوش فیزیکی»، دست یابد. این شرکت با توسعه پوست الکترونیکی چندوجهی، سخت‌افزارهای حسگر لمسی و الگوریتم‌های اختصاصی هوش مصنوعی، یک سامانه یکپارچه ادراک فیزیکی را شکل داده است.

پوست الکترونیکی زیست‌الهام

مهم‌ترین محصول این شرکت، پوست الکترونیکی زیست‌الهام با قابلیت کشسانی بسیار بالا است. این فناوری از مواد بسیار انعطاف‌پذیر ساخته شده و می‌تواند به طور کامل روی سطوح پیچیده‌ای مانند بازوها، انگشتان و مفاصل ربات قرار گیرد. قابلیت کشش بیش از ۴۰۰ درصدی و موفقیت در بیش از یک میلیون چرخه آزمون دوام، نشان می‌دهد که این فناوری برای استفاده مداوم در محیط‌های صنعتی طراحی شده و صرفاً یک نمونه آزمایشگاهی نیست.

یادگیری انتقالی؛ کلید ادراک لمسی

شرکت چینی توسعه‌دهنده این فناوری اعلام کرده است که سامانه لمسی آن از قابلیت «یادگیری انتقالی» (Transfer Learning) بهره می‌برد. این قابلیت، ادراک لمسی را از مرحله ثبت ساده داده‌ها فراتر می‌برد و آن را به یک فرآیند شناختی تبدیل می‌کند.

در این معماری، داده‌های حاصل از تماس فیزیکی جمع‌آوری می‌شوند، ویژگی‌های معنادار از آن‌ها استخراج می‌شود و سپس مدل هوش مصنوعی این دانش را به موقعیت‌های جدید منتقل می‌کند. حاصل این چرخه، شکل‌گیری یک حلقه بسته میان سخت‌افزار، داده و مدل هوش مصنوعی است که امکان تصمیم‌گیری تطبیقی را برای ربات فراهم می‌آورد.

رقابت آینده در بازار هوش مصنوعی

سرمایه‌گذاری اخیر دولت چین بر «Perception Era Technology» را باید در چارچوب تحول بزرگ‌تری در صنعت هوش مصنوعی تحلیل کرد. پس از رقابت سنگین بر سر مدل‌های زبانی بزرگ، اکنون توجه بازیگران اصلی صنعت فناوری به توسعه «هوش مصنوعی تجسم‌یافته» معطوف شده است. در این حوزه فناورانه نوظهور، کیفیت تعامل ربات با جهان واقعی به اندازه توان پردازش مدل‌های زبانی اهمیت پیدا می‌کند.

هرچه داده‌های لمسی غنی‌تر و مدل‌های یادگیری دقیق‌تر شوند، فاصله میان ربات‌های صنعتی سنتی و ربات‌های دارای توانایی تعامل هوشمند با محیط کاهش خواهد یافت. از این منظر، سرمایه‌گذاری بر فناوری‌های ادراک لمسی را می‌توان بخشی از راهبرد چین برای تثبیت جایگاه خود در نسل بعدی رقابت جهانی هوش مصنوعی دانست.