نقد فیلم شمال از جنوب غربی: پتانسیل ناتمام در دل ابهام روایی

به گزارش خبررسان، حمید زرگرنژاد، سرشناس سینمای دفاع مقدس، با اثر جدید خود یعنی «شمال از جنوب غربی» روایتی از تاریخ gần را پیش می‌کشد. این فیلم اگرچه بستر روایی غنی و پرپتانسیلی دارد، اما به دلیل تصمیمات کارگردانی و روایی، نتوانسته به طور کامل از وظیفه انتقال خاطره و داستان به مخاطب برآید. در ادامه به بررسی جنبه‌های مثبت و منفی این کار می‌پردازیم.

موضوع جذاب، اجرا دچار ابهام

«شمال از جنوب غربی» رویکردی دارد به خرابکاری‌های منافقین با پشتیبانی رژیم بعث در نواحی شمالی کشور، واقعه‌ای که به بمب‌گذاری و کشتار شهروندان بینجامد. اگرچه این مضمون به خودی خود دلنشین و پرشور است، اما شیوه روایت آن باعث شده مخاطب تا میانه‌های فیلم نتواند ارتباط درستی با رویدادها برقرار نماید. آغاز گنگ و مبهم، همراه با بهره‌گیری از تکنیک پرش زمانی، نه تنها جذابیت را افزایش نداده، ابهامات را نیز تشدید کرده است. این رویکرد موجب می‌شود تا مدتی مخاطب در درک بافت داستان و تشخیص شخصیت‌ها و جناح‌ها دچار سردرگمی بماند.

🔗 بیشتر بخوانید: امیرحسین سمیعی موسیقی سریال “هشت پا” را می سازد_خبررسان

سرعت روایی، مانع درک عمیق

شدت و سرعت بالای روایت نیز به این چالش دامن می‌زند. فیلم باтемپی تند پیش می‌رود که فرصت تجزیه، تحلیل و درک کامل وقایع را از بین مخاطب می‌گیرد. تنها از نیمه دوم داستان است که مخاطب می‌تواند تا حدی بافت را پی ببرد، اما حتی در این مرحله نیز ابهامات اولیه به طور کامل رفع نمی‌گردند.

بازی و تصویربرداری: دو ستون فقرات اثر

از نقاط قوت بارز فیلم، بازی‌های قوی و باورپذیر بازیگران است. حضور چهره‌هایی چون مصطفی زمانی، امیر آقایی، بهناز جعفری، مهدی زمین‌پرداز و دیگران، جان به شخصیت‌ها بخشیده است. اجرای خوب این بازیگران تا حد زیادی توانسته ضعفی‌های روایی را جبران نماید و مخاطب را تا پایان نگه دارد.

🔗 بیشتر بخوانید: برگزاری پویش جهانی «کتاب فارسی من»_خبررسان

فیلمبرداری نیز جنبه درخشان دیگری است. پلان‌های زیبا، کادرسازی‌های دقیق و صحنه‌آرایی متناسب، فضای تاریخی و جغرافیایی را با درایت به تصویر کشیده‌اند. این المان‌های بصری جذابیت را بالا برده و تا حدی توجه مخاطب را از کاستی‌های روایی معطوف می‌سازند.

نقطه ضعف در اجرای صحنه‌های اکشن

فیلم پر از صحنه‌های درگیری مسلحانه است، اما متأسفانه این بخش‌ها به خوبی تدوین و اجرا نشده‌اند. نماهای اکشن فاقد کورئوگرافی شفاف و طراحی دقیق می‌باشند و تنها به صداهای تیراندازی و شلیک‌های بی‌هدف محدود شده‌اند؛ حتی یک نمای مرجع و معنادار در این توالی‌ها ثبت نشده است. این امر نه تنها از جذابیت بصری و دراماتیک صحنه‌های جنگی کاسته، بلکه آن‌ها را ضعیف و ناتوان جلوه داده است.

🔗 بیشتر بخوانید: زمان‌های سوخته فجر جهانی؛ ساختار، زمان‌بندی و روایت‌سازی_خبررسان

فرار از شعارزدگی، مزیت سرعت روایی

با وجود انتقادات وارد بر سرعت روایی، این رویکرد یک مزیت استراتژیک هم داشته: فیلم را از دام شعارزدگی و کلیشه‌های رایج سینمای دفاع مقدس رها ساخته است. آثار این ژانر اغلب در تله تکرار شعارها و صحنه‌های احساساتی مصنوعی می‌افتند، اما «شمال از جنوب غربی» با روایی تند، از این خطر اجتناب کرده و فضایی واقعی‌گرایانه‌تر را رقم زده است.

جمع‌بندی

«شمال از جنوب غربی» اثری است با مضامینی دلنشین و پراکर्ष، که به razón روایت پیچیده و گنگ، نتوانسته به طور کامل از ظرفیت‌های خود بهره برد. استفاده از پرش زمانی و سرعت روایی، اگرچه در لحظات خاصی جذابیت‌افزوده، اما در جمع‌بندی نهایی عامل سردرگمی مخاطب شده است. با این حال، بازی‌های قوی بازیگران و تصویربرداری باکیفیت، تا حدی این خلأ را پر نموده‌اند.

لو در روایتی ساده‌تر، خطی و منسجم‌تر عرضه می‌شد، می‌توانست موفقیت کامل‌تری کسب کند و مخاطب را به طور کامل در بافت داستان غرق سازد. در نهایت، این اثر با وجود کاستی‌های روایی، به دلیل موضوع مهم و اجرای قابل قبول بازیگران، ارزش دیدن دارد؛ هرچند انتظار می‌رفت با توجه به سابقه حمید زرگرنژاد، نتیجه نهایی قدرتمندتر و اثرگذارتر باشد.