صنعت اسباببازی ایران: چالشهای شناخت مخاطب و برندسازی
به گزارش خبررسان، صنعت اسباببازی در ایران علیرغم پتانسیلهای گسترده، با موانع بنیادین مواجه است. این بخش تنها حوزهای از صنایع فرهنگی نیست که با چنین چالشهایی روبرو شده؛ با وجود ظرفیت اشتغالسازی، همچنان از زوایای مغفول اقتصاد فرهنگی محسوب میشود. در مقایسه، برخی کشورها با تمرکز استراتژیک بر این صنعت، نه تنها بازار داخلی را گسترش دادهاند، بلکه حضور جهانی خود را نیز تقویت کردهاند. نمونه بارز شرکت شناختهشده «لگو» است که با افتتاح شعبه در دبی، به توسعه بازارهای آفریقا و خاورمیانه میپردازد.
برگزاری نهمین جشنواره ملی اسباببازی
نهمین دوره جشنواره ملی اسباببازی از ۲۵ دیماه تا ۱۰ بهمنماه در کانون پرورش فکری کودکان برگزار میشود. این رویداد در کنار نمایش محصولات داخلی، نشستهای تخصصی برای بررسی وضعیت بازار این صنعت را میزبان است. یکی از مهمترین جلسات، نشست «بازی، اسباببازی و اقتصاد» با مشارکت محمدمهدی ایزدخواه، دکتری مدیریت بازرگانی و مدیرعامل انتشارات ترجمان، و سجاد خانی، استادیار دانشکده تجارت و بازرگانی دانشگاه تهران، در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.
🔗 بیشتر بخوانید: تورم نقطه به نقطه حوزه فرهنگ به 44 درصد رسید_خبررسان
تاخیر در شناخت مخاطب و برندسازی
خانی با تأکید بر نقش حیاتی صنایع خلاق در اقتصاد، به ۵۷۰ شغل مرتبط با اسباببازی در سطح جهانی اشاره کرد و افزود: نیروی انسانی آموزشدیده میتواند موتور رشد این صنعت در ایران باشد. صنعت اسباببازی جهانی از حالت سنتی خارج شده و با دستهبندی دقیق مخاطبان و توجه به نیازهای رشدی، در حال تحول است. بر اساس مشاهدات خانی، بازیها برای کودکان ۶ تا ۱۲ سال جنبه اضطرابزدایی دارند، در حالی که نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال تمایل بیشتری به بازیهای دیجیتال و تعاملی نشان میدهند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه ۸۰ درصد بازار اسباببازی ایران از طریق واردات (رسمی و غیررسمی) تامین میشود، بر ضرورت بازبینی قوانین بازرگانی و تأثیر آن بر صنعت تأکید کرد. او «نوآوری» و «انسجام دیجیتال» را عوامل کلیدی رشد بازار دانست و گفت: چالش حرکت به سمت بازیهای دیجیتال نیازمند طراحی هوشمندانه است تا در عصر هوش مصنوعی، اسباببازیها بتوانند نقش حمایتی ایفا کنند.
🔗 بیشتر بخوانید: فیلم هایی با حال و هوای «استکبارستیزی» در آخر هفته تلویزیون_خبررسان
مدیریت تقاضاهای فصلی از دیگر نکات کلیدی خانی بود. در حالی که فروشگاههای فیزیکی کنترل قیمتی روی محصولات خارجی ندارند، تمرکز بر بسترهای دیجیتال برای عرضه کالاهای داخلی میتواند سهم بازار تولیدکنندگان ایرانی را افزایش دهد. خانی با اشاره به تبلیغات هدفمند برای ایجاد تقاضای فصلی، یادآور شد: فروشگاههای آنلاین بایستی از تنوع محصول، خدمات پس از فروش و برندسازی قوی برخوردار باشند تا مشتری را جذب و حفظ کنند.
او با تأکید بر اینکه صرف عرضه محصول تضمینکننده فروش نیست، افزود: چیدمان، دکوراسیون، قیمتگذاری و خدمات پس از فروش همگی بر تصمیم خرید تأثیرگذارند و باید طوری مدیریت شوند که تجربه خریداری آسان و رضایتبخش فراهم آید.
🔗 بیشتر بخوانید: سینمای ما مرعوب فیلمهای کمدی است/ ماجرای کُمای محسن رضایی چه می بود؟_خبررسان
تحقیقات بازاریابی به عنوان ابزاری برای شناخت نیازهای مشتری معرفی شد. در حالی که کشورها در جستجوی گسترش بازار جهانیاند، ایران در درک مخاطب و برندسازی عقب مانده است. با انجام تحقیقات آنلاین و تحلیل اینکه مخاطب به دنبال سرگرمی است یا توسعه مهارت، میتوان درک بهتری از بازار حاصل کرد. همکاری با مؤسسات آموزشی و بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگ ایرانی-اسلامی برای برندسازی، میتواند حامی رشد این صنعت باشد.
یک قدم جلوتر از رقبا بمانید
در حوزه صنایع فرهنگی از جمله اسباببازی، فقدان اطلاعات دقیق از فعالان بازار، دغدغههای تولیدکنندگان و سلیقه مخاطبان، مانع بزرگ برنامهریزی است. تدوین سند چشمانداز صنعت اسباببازی که در شورای عالی انقلاب فرهنگی در حال بررسی است، میتواند تا حد زیادی خلأهای موجود را پر کند. یکی از این خلأها، عدم وجود واسطه بین تولیدکننده و مصرفکننده است. فقدان بسترهای پژوهشی برای رصد گرایشهای خرید و تحول ذائقه در سالهای مختلف، فضای نااطمینانی برای تولیدکنندگان ایجاد کرده است.
محمدمهدی ایزدخواه بر ضرورت برندسازی تأکید کرد و سه لایه طراحی صحیح در تجاریسازی را تشریح نمود: اول، حضور در صنعت درستی که بازارش در حال رشد باشد. دوم، تحلیل دقیق روندها و ترندها. اگر در جای نادرست قرار بگیرید، حتی با تیم قوی هم با شکست مواجه میشوید.
او با اشاره به تأثیر فناوری، گفت: ورود فناوری به معنی حذف محصول نیست. همانگونه که کتابفروشیها با رشد فروش آنلاین همچنان فعالاند، صنعت اسباببازی نیز میتواند با نوآوری و بهرهگیری از مزیتهای رقابتی، جایگاه خود را حفظ کند.
مزیت رقابتی به عنوان عامل کلیدی موفقیت معرفی شد: لازم نیست از همه بهتر باشید، کافی است یک قدم از رقبا جلوتر باشید. ایزدخواه به سه مزیت حیاتی مالی، بازاریابی و منابع انسانی اشاره کرد و گفت: بازاریابی سه کار اصلی انجام میدهد: آگاهیرسانی، ایجاد ترجیح و یادآوری. باید شناسایی کرد مخاطب کجاست و там بازاریابی متمرکز شود. بسیاری از تصمیمهای خرید در نقطه فروش صورت میگیرد، بنابراین چیدمان فروشگاه اهمیت بالایی دارد. حفظ مشتریان قدیمی نیز حیاتی است، چرا که فروش به مشتری وفادار ۵ برابر آسانتر از جذب مشتری جدید است.
در پایان، ایزدخواه بر نقش شبکههای اجتماعی در بازاریابی تأکید کرد: امروز تحلیل محصول و تولید محتوا در فضای مجازی اهمیت فراوانی دارد. متاسفانه در ایران کسبوکار فعال در حوزه اسباببازی با محتوای قوی در شبکههای اجتماعی وجود ندارد، در حالی که در سطح جهانی شرکتهایی فعالیت میکنند که تنها به تحلیل و نقد اسباببازیها میپردازند.
اکنون با توجه به افزایش آگاهی خانوادهها درباره تأثیر اسباببازی در پرورش کودکان، محدودیت فضای بازی در شهرها و گسترش شهرنشینی، اهمیت این صنعت در انتقال فرهنگ و بهبود معیشت بخشی از جامعه، روز به روز بیشتر شده است. سرمایهگذاری و توجه به این بخش از الزامات توسعه صنایع فرهنگی کشور محسوب میشود.