مافیای دارو؛ یک تهمت بزرگ یا واقعیت تلخ؟

سال‌ها مشکلات دارویی در ایران

بحث مافیای دارو در ایران سالهاست که مطرح است و مشکلاتی مانند عدم سهولت دریافت دارو برای مردم، این فرضیه را تقویت می‌کند. محمدمهدی برادران، معاون وزیر صمت، این موضوع را تایید کرده و آن را غیرقابل انکار می‌داند. اما مجتبی بوربور، نایب‌رئیس اتحادیه واردکنندگان دارو، این ادعا را یک تهمت می‌داند!

وضعیت بازار دارویی ایران

با وجود اینکه هم‌اکنون بیش از 15 هزار داروخانه در ایران داریم و بر اساس آمار سازمان غذا و دارو، از این تعداد بالغ بر 11 هزار و 368 عدد داروخانه در شهرهای بالای 50 هزار نفر جمعیت واقع شده‌ است، اما بعضی اوقات یک داروی خاص در هیچ‌کدام از این داروخانه‌ها پیدا نمی‌شود.

در حالی که همان داروها در دست دلالان دارویی با قیمت چند برابری به وفور یافت می‌شود! این موضوع نشان‌دهنده مشکل در شبکه توزیع است و این مشکل باید حل شود.

ردپای دارو در بازار سیاه

تیرماه سال 1401 بود که طرح اصلاح سیاست‌های ارزی دارو موسوم به «دارویار»‌ نیز وضعیت تامین دارو را تحت‌تأثیر قرار داد.

تبدیل ارز دولتی تخصیص‌یافته به صنعت تولید دارو به ارز نیمایی و اختلاف نرخ آنها، سبب شد شرکت‌های دارویی به نقدینگی بیشتری برای تامین مواد اولیه دارویی نیاز داشته باشند.

در عین حال، تسهیلات 15 هزار میلیارد تومانی وعده داده‌شده به صنعت دارو نیز از سوی بانک‌ها به‌موقع پرداخت نشد و همین امر، روند تولید دارو را با مشکل روبه‌رو و کمبودهای دارویی را تشدید کرد.

اختلاف بر سر مافیا

هر چند که کمبود برخی از داروها و وجود همان دارو در بازار سیاه، مافیای دارویی را تقویت می‌کند و اخیرا نیز محمدمهدی برادران، معاون وزیر صمت، از وجود پرونده‌های مفتوح در این عرصه خبر داده است.

اما دیدگاه متفاوت دیگری نیز وجود دارد که این موضوع را تهمتی بیش نمی‌داند.

مختصر کردن دست مفسدان

دولت سیزدهم برای ساماندهی بازار دارو، اقدامات مختلفی را در دستور کار قرار داده است.

یکی از این اقدامات، طرح دارویاری بود که با اعتبار 73 هزار میلیارد تومانی، پس از فراز و نشیب‌های اجرای یک طرح دارویی، اواخر تیر سال 1401 برای مختصر کردن دست محتکران و مفسدان بازار دارو، آغاز شد.