مشکلات جنسی و بیاختیاری ادراری هشدارهای پنهان دیابت هستند به گزارش مهری مهراد

به گزارش خبررسان، مهری مهراد اورولوژیست و فوقتخصص عصبشناسی ادراری در نشست خبری روز جهانی دیابت قام در مرکز تحقیقات عملکردی مغز و اعصاب بیمارستان شهدای تجریش، پرده از ابعادی از دیابت برداشت که در نگاه اول ذهن بیمار را به سمت متابولیسم قند میراند اما ریشه در آسیبهای عصبی و عروقی عمیقتر دارد. وی با تأکید بر اینکه بسیاری از مراجعان این معیوبیتها را عارضهای گذرا میپندارند، اعلام کرد اختلال عملکرد جنسی در دو جنس و بیاختیاریهای ادراری و مدفوعی، نمادهای پیشدستی نوروپاتی دیابتی و دیابت پنهاناند که درمانشون در گام اول، شناخت زودرس است.
مهراد تشریح کرد که دیابت به مثابه یک عامل چندجانبه، همزمان بر بافت عروقی و شبکه عصبی ضربه میزند. در مردان، قند خون بالا مانع تداوم میل و عملکرد جنسی میشود و در زنان، بیحسی ناحیه واژن و کاهش حس جنسی، بستر عدم تمایل به رابطه را فراهم میآورد. او با اشاره به موانع فرهنگی، یادآور شد که زنان ایرانی اغلب از مراجعه به متخصص خودداری میکنند، در حالی که مردان به دلیل بروز علائم عملکردی، زودتر در مسیر درمانی قدم میگذارند. این پزشک تأکید کرد که هر دو گروه دچار بیماریهای کاملا قابل کنترل هستند، شرط آنکه شرم و محرومیت اجتماعی مانع دسترسی به خدمات درمانی نشود.
در تحلیلی میانی، باید گفت که نادیده گرفتن این نشانهها، هزینههای فردی و نظاممند را به شدت بالا میبرد؛ چرا که زخمهای پای دیابتی، عفونتهای مکرر مثانه و جراحیهای بینیاز، پیریزیهای مستقیم بیتوجهی به کنترل قند خوناند. قند خون بالا در عمل، ذرات کریستالین بر بافت عروقی ریز نشسته و جریان خون به اعصاب محیطی و مرکزی را مختل میسازد. این فرآیند، نوروپاتی کلاسیک دستکشی و جورابی را به وجود میآورد که بیحسی دستها و پاها را به همراه دارد و فرد را از درک ضربه، بریدگی یا تنگی کفش ناتوان میسازد. در مراحل پیشرفته، ترکیب بیحسی عصبی و نارسایی عروقی، زخمهای پای دیابتی را تداوم میبخشد که میتواند به گانگرن و قطع عضو منجر شود؛ مسألهای که حتی در افراد آگاه و تحصیلکرده نیز به دلیل کنترل ناکافی قند، شاهد آن هستیم.
مهراد با ذکر موردی از یک بیمار بیست و پنج ساله، کذب توهم اختصاص این عوارض به سالمندان را زدود و اظهار داشت نوروپاتی دیابتی میتواند عضلات کف لگن، روده و مثانه را درگیر کند و حس دفع را از بین ببرد. بیاختیاری مدفوعی، برخلاف بیاختیاری ادراری، بحران اجتماعی و روانی عمیقتری ایجاد میکند؛ از دست دادن کنترل بر بدن، فرد را به انزوا، کاهش اعتمادبهنفس و آسیبهای روانی میکشاند. او همچنین به درگیری مثانه در نوروپاتی اشاره کرد مثانه همانند دست و پا، حس پری را از دست میدهد و بیمار احساس پر بودن مثانه نمیکند. باقیمانده ادرار پس از دفع، زمینه عفونتهای مکرر و بیاختیاری را فراهم میآورد. مهراد خاطرنشان کرد که مواردی وجود داشته که بیمار سه بار جراحی پروستات انجام داده، در حالی که ریشه العلل، انسداد پروستات نبوده، بلکه احتباس ادرار ناشی از نوروپاتی دیابتی بوده است. این خطاهای تشخیصی، بار مالی سنگینی را بر سیستم بهداشت و بیمار تحمیل میکنند.
در جمعبندی، پیام کلیدی این نشست، ضرورت تغییر نگاه از علائم موضعی به رویکرد سیستماتیک کنترل متابولیک و بازرسی منظم عصبشناسی و عروقی است. تشخیص زودرس نوروپاتی دیابتی، نه تنها از زخمپای و قطع عضو پیشگیری میکند، بلکه کرامت انسانی و کیفیت زندگی میلیونها بیمار را در برابر انزوا و ناتوانی حفظ میسازد. پزشکان و بیماران باید در یک جبهه واحد، شرم را کنار بگذارند و مسیر درمانی را با علم و آگاهی طی کنند.