نیروگاه‌های حرارتی توان جبران افت۱۷ هزار مگاواتی برق را دارند؟_خبررسان

جعفر محمدنژاد سیگارودی، مدیر کل دفتر گسترش سامانه‌های مقیاس کوچک سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و منفعت‌وری برق ایران (ساتبا)، در همایش مدیریت انرژی او گفت برای از بین بردن ناترازی برق هیچ راهی جز منفعت گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر وجود ندارد و گسترش نیروگاه‌های فسیلی راهکاری موثر برای از بین بردن ناترازی برق نیست.

آن‌طور که او ادعا کرد، در شرایط جاری قسمت چشمگیری از نیروگاه‌ها به لحاظ اقتصادی نباید فعال باشند و عمر بالای نیروگاه‌های سرزمین و فرسودگی آنها علت مضاعفی بر ناترازی برق در سرزمین است.

طویل بودن دوره احداث، افتسوخت، هزینه بالای احداث و آلایندگی محیط‌زیستی از زیان های نیروگاه‌های حرارتی است. از نظر دیگر، شدت بالای اجرا و سهولت نصب، بی‌نیازی به سوخت، امکان تشکیل پراکنده، هزینه همه‌شده ارزان‌تر، سازگار با محیط زیست، جلب منبع های مالی خارجی و روال جهانی از مزیت‌های نیروگاه‌های تجدیدپذیر به حساب می اید.

با دقت به اظهارات محمدنژاد ملزوم است به حالت ناترازی برق در سرزمین نگاهی دقیق‌تر انداخته شود. قسمت عمده تامین برق، یعنی بیشتر از ۸۰ درصد برق سرزمین، به وسیله نیروگاه‌های حرارتی تامین می‌شود. این یعنی هرساله نیروگاه‌های بخاری، گازی و سیکل ترکیبی، با وجود شرایط نامناسبی چون فرسودگی نیروگاه‌ها و بازدهی پایین، در حال فعالیت می باشند. این چنین وضعیتی به ناترازی گاز در سرزمین هم دامن زده است.

بنا بر گزارش مرکز پژوهش‌های اتاق ایران، نزدیک به ۱۷ هزار مگاوات کسری برق در سرزمین وجود دارد. با دقت به افزایش ناترازی گاز و فرسودگی نیروگاه‌های حرارتی، به نظر می‌رسد جبران این حجم از ناترازی فقطً با این نیروگاه‌ها مقدور نیست. با دقت به چرخش دنیا به طرف انرژی‌های تجدیدپذیر و مزایای آن، جایگزینی نیروگاه‌های حرارتی با نیروگاه‌های تجدیدپذیر راهکاری منطقی به نظر می‌رسد.

نیروگاه خودتامین و جبران ناترازی

اندوخته‌گذاری نیروگاه‌های خودتامین نوشته تفاهم‌نامه سال ۱۴۰۰ بین وزارت نیرو و صمت و این چنین ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از صنعت برق است. با دقت به افتبرقی که در سرزمین حاکم است، به صنایع بزرگ ابلاغ شد به‌ منظور تامین برق‌ مورد نیاز خود در فصل گرم سال، می‌توانند عمل به احداث نیروگاه خودتامین کنند. بر پایه این تفاهم‌نامه مقرر شده می بود صنایع انرژی‌بر به سمت خودتامین شدن سوق داده شوند و در روبه رو وزارت نیرو برق تولیدی این نیروگاه‌ها را به محل مصرف منتقل کند.

نیروگاه خودتامین نیروگاهی کوچک است که قادر است انرژی برق مورد نیاز یک صنعت را بدون منبع تغذیه خارجی تشکیل و تامین کند. طبق معمول نیروگاه‌های خودتامین صنایع، از انرژی‌های تجدیدپذیر همانند انرژی خورشیدی یا بادی منفعت گیری می‌کنند. حال مشکل اساسی اینجاست که وزارت نیرو به تعهدات خود پای‌بند نبوده است و حتی در برخی موارد، برق تولیدی این صنایع به خودشان نیز تعلق اشکار نکرد.

تامین شرایط و زیرساخت‌ها و پای‌بند بودن به مفاد تفاهم‌نامه توسط وزارت نیرو، گامی به جهت گسترش احداث این نیروگاه‌های خودتامین و خارج‌شدن انحصار تشکیل برق توسط وزارت نیرو است. از نظر دیگر، از آنجا که این نیروگاه‌های خودتامین اکثراً تجدیدپذیر می باشند، به جبران ناترازی برق و افت مشکلات محیط‌زیستی نیز پشتیبانی شایانی می‌کنند.

وزارت نیرو که تا بحال ناتوان از تامین برق مصرفی شهروندان بوده و مدام قطعی برق صنایع و نابودی تشکیل را در برتری خود قرار داده است، با مهیا کردن شرایط احداث این نیروگاه‌ها، می‌تواند تا حدی از مشکل تامین مالی نیروگاه‌ها بکاهد. از نظر دیگر صنایع با تشکیل برق مورد نیاز خود، علاوه بر ضمانت تامین برق و افت وابستگی به وزارت نیرو، قادرند مازاد برق تولیدی خود را به فروش برسانند. وزارت نیرو نیز با خرید مازاد برق تولیدی این صنایع، می‌تواند افتبرق را تا حدودی جبران کند.

محدودیت واردات تجهیزات تجدیدپذیر

ایران با دقت به شرایط جغرافیایی می‌تواند منفعت گیری بهینه‌ای از انرژی خورشیدی داشته باشد. نیروگاه‌های خورشیدی، با تکنولوژی بالا و هزینه کم، توانایی تامین برق مصرفی تعداد بسیاری از صنایع را دارند؛ اما مسئله درخور دقت آنجاست که واردات پنل و اینورتر خورشیدی، مدام مشکلات بسیاری داشته است. از تعلق نیافتن ارز مورد نیاز برای واردات تا ترخیص‌ نشدن آنها از گمرک، تنها بخشی از محدودیت‌هایی است که در عرصه احداث نیروگاه‌های خورشیدی وجود دارد. شایان ذکر است این مشکلات در بین توربین‌های بادی نیز ترویج دارد. 

با افت این محدودیت‌ها و تسهیل فرایند واردات تجهیزات مورد نیاز انرژی‌های تجدیدپذیر، می‌توان به گذار به سمت این نیروگاه‌ها و افت منفعت گیری از منبع های تجدیدناپذیر از جمله گاز امیدوار می بود.

این چنین اتفاقی می‌تواند به جبران ناترازی گاز پشتیبانی کند که هر زمستان گریبان‌گیر صنایع می‌شود. از این رو، با عمل های ساده‌ای چون تسهیل فرایند واردات و پایبندی به تفاهم‌نامه‌های حاضر، می‌توان گامی هرچند کوچک در جهت بهبود اوضاع ناترازی برق و گاز برداشت تا حالت سرزمین در آینده، بحرانی‌تر از اکنون نشود.

برای مطالعه زیاد تر صفحه سوخت و انرژی را جستوجو کنید.