پروژه عادیسازی ناهنجاریها ورژن جدید «کوری»!
نگاهی به چالشهای نمایشخانگی در قبال عادیسازی ناهنجاریها
نمایشخانگی در سالهای اخیر به یکی از مهمترین بسترهای تولید آثار تصویری در کشور تبدیل شده است. این بستر به دلیل آزادی عمل بیشتر نسبت به صدا و سیما، فرصتهای تازهای برای روایتهای متفاوت و تجربههای نو در قصهگویی فراهم کرده است.
با این حال، در میان انتقادهای مطرحشده، یک گزاره بیش از همه تکرار میشود؛ اینکه بخشی از تولیدات نمایشخانگی، به جای تکیه بر داستانی منسجم و شخصیتپردازی، برای جلب مخاطب به سراغ سکانسهای جنجالی و شوکآور رفتهاند. این سکانسها شامل نمایش خشونت عریان، روابط خارج از عرف، اروتیسم، مصرف دخانیات، مواد مخدر و مشروبات الکلی هستند.
منتقدان بر این باورند که تکرار چنین تصاویر و موقعیتهایی، بهویژه زمانی که بیش از آنکه در خدمت روایت باشند، کارکردی تبلیغاتی و جذبکننده پیدا میکنند، بهتدریج مرز میان «بازنمایی آسیب» و «عادیسازی آسیب» را کمرنگ کرده و حساسیت مخاطب نسبت به این ناهنجاریها را کاهش میدهد.
بررسی موردی سریال «کوری»
«کوری» به کارگردانی سجاد پهلوانزاده و تهیهکنندگی کاظم دانشی، در قالب یک درام جنایی ساخته شده است. این سریال جمعی از بازیگران شناختهشده از جمله عباس جمشیدیفر، امیر جعفری، امیر نوروزی، محسن قصابیان و مریلا زارعی در آن به ایفای نقش پرداختهاند.
روایت سریال از یک مراسم عروسی آغاز میشود؛ شبی که مصرف مشروبات الکلی تقلبی، به مسمومیت و نابینایی شماری از حاضران منجر میشود و مسیر زندگی شخصیتهای مختلف را برای همیشه تغییر میدهد.
چالشهای عادیسازی ناهنجاریها در نمایشخانگی
تردیدی نیست که یک اثر واقعگرا (رئال) ناگزیر است بخشی از واقعیتهای تلخ و آسیبهای اجتماعی را به تصویر بکشد. با این حال، اختلاف نظر دقیقاً از همین نقطه آغاز میشود. منتقدان معتقدند میان «بازنمایی آسیبهای اجتماعی» و «افراط در نمایش آنها» مرزی جدی وجود دارد.
به باور آنان، پرداختن به موضوعاتی مانند مصرف مشروبات الکلی، مواد مخدر، دخانیات، خشونت یا روابط خارج از عرف، زمانی در خدمت روایت و منطق درام قرار میگیرد که ضرورت داستانی داشته باشد.
در نهایت، آنچه درباره «کوری» و برخی دیگر از آثار نمایشخانگی مطرح میشود، صرفاً به نقد یک سریال محدود نیست؛ بلکه نشانهای از دو دغدغه اساسی درباره مسیر آینده این رسانه است. نخست، ضرورت پایبندی پلتفرمها و تولیدکنندگان به فرآیندهای قانونی دریافت مجوز از مراجع ذیصلاح، بهویژه ساترا؛ و دوم، این پرسش مهم که آیا تکیه فزاینده بر سکانسهای جنجالی، نمایش خشونت، روابط خارج از چارچوب، مصرف مواد و مشروبات الکلی، به بهای کمرنگ شدن خلاقیت در داستانپردازی تمام شده است؟
”
}
“`