پنیر ۳۶۰۰ ساله اطلاعات مهمی درباره تغذیه و فرهنگ باستانی ارائه می‌دهد

پنیر ۳۶۰۰ ساله: گامی درک تاریخ تغذیه و فرهنگ

دانشمندان در پژوهشی نوآورانه موفق به استخراج و تحلیل دی‌ان‌ای نمونه‌های باستانی پنیر شده‌اند که در کنار مومیایی‌های ۳۶۰۰ ساله حوضه تاریم چین کشف شده‌اند. این کشف، دیدگاه تازه‌ای را در خصوص منشأ پنیر کفیر به عنوان یک فرآورده لبنی تخمیری و سیر تکاملی باکتری‌های پروبیوتیک ارائه می‌دهد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند درک ما از روش‌های تشکیل غذا و تخمیر میکروبی در تمدن‌های اولیه را دگرگون سازد.

قدیمی‌ترین نمونه پنیر شناخته شده در جهان

نمونه کشف شده، قدیمی‌ترین نمونه پنیر شناخته شده در جهان محسوب می‌شود. کیائومی فو، نویسنده مسئول این پژوهش در آکادمی علوم چین، در گفتگو با نشریه «اینترستینگ انجینیرینگ» (IE)، از شناسایی مسیری جداگانة برای گسترش یک شاخه آسیای شرقی از سویه‌های باکتریایی از منطقه سین‌کیانگ به داخل آسیای شرقی خبر داد. این پژوهش مشخص می‌کند که این سویه‌ها در تعامل با انسان و تحت تأثیر ترجیحات و اهلی‌سازی انسان، تکامل یافته‌اند.

معمای مواد سفید بر روی مومیایی‌ها

نگهداری مواد غذایی همانند پنیر به طول هزاران سال بسیار دشوار است و این کشف، فرصتی بی‌نظیر برای مطالعه دقیق رژیم غذایی و فرهنگ اجدادمان فراهم می‌کند. حدود ۲۰ سال پیش، باستان‌شناسان در گورستان شیائوهه واقع در حوضه تاریم شمال غربی چین، به مواد سفید مرموزی بر روی سر و گردن چندین مومیایی برخورد کردند. این مومیایی‌ها که قدمتی ۳۳۰۰ تا ۳۶۰۰ ساله داشتند، به محصولات لبنی تخمیری مرتبط دانسته می‌شدند، اما شناسایی دقیق آن‌ها تا پیش از این پژوهش امکان‌پذیر نبوده بود.

تحلیل دی‌ان‌ای میتوکندریایی و شناسایی منشأ شیر

تیمی به رهبری یویوان فو، با بهره‌گیری از پیشرفت‌های تازه در تحلیل دی‌ان‌ای باستانی، موفق به حل این معمای دیرینه شدند. این تیم با استخراج موفق دی‌ان‌ای میتوکندریایی از نمونه‌های یافت شده در سه مقبره، به شناسایی دی‌ان‌ای گاو و بز دست یافت. نکته مهم است که مردم شیائوهه از شیر حیوانات گوناگون در دسته‌های جداگانه بهره‌گیری می‌کردند که با روش‌های سنتی پنیرسازی با شیر مخلوط در خاورمیانه و یونان متفاوت است.

شناسایی باکتری‌ها و قارچ‌های پنیر کفیر

فو در گفتگو با IE خبر داد که با طراحی پروب‌های خاص برای شناسایی ژنوم‌های لاکتوباسیلوس کفیرانوفاسیانس در نمونه‌های پنیر ۳۵۰۰ ساله، و انجام تحلیل‌های گسترده بیوانفورماتیکی و ژنتیکی، به نتایج قابل توجهی دست یافته‌اند. یافته‌های این پژوهش مشخص می‌کند که مواد سفید رنگ کشف شده در واقع پنیر کفیر بوده است. در این نمونه‌ها، باکتری‌ها و قارچ‌هایی همانند لاکتوباسیلوس کفیرانوفاسیانس و پیکیا کودریاوزئی شناسایی شدند که هر دو در دانه‌های کفیر امروزی نیز وجود دارند.

چالش با نظریه منشأ کفیر در شمال قفقاز

توانایی توالی‌یابی ژن‌های باکتریایی از پنیر کفیر باستانی، امکان ردیابی سیر تکاملی باکتری‌های پروبیوتیک در طول ۳۶۰۰ سال را فراهم آورده است. قیاس لاکتوباسیلوس کفیرانوفاسیانس باستانی با نمونه‌های مدرن آن، نتایج جالبی را به همراه داشته است. سویه‌های لاکتوباسیلوس به دو گروه مهم روسی و تبتی تقسیم می‌شوند که نوع روسی در تشکیل گسترده ماست و پنیر در سراسر جهان مورد بهره‌گیری قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر مشخص می‌کند که لاکتوباسیلوس کفیرانوفاسیانس در نمونه‌های باستانی به گروه تبتی نزدیک‌تر است و این یافته، نظریه مبنی بر منشأ کفیر در منطقه شمال قفقاز روسیه را به چالش می‌کشد.

تبادل ژنتیکی و سازگاری با میزبان انسانی

علاوه بر این، پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که لاکتوباسیلوس کفیرانوفاسیانس با سویه‌های مرتبط خود تبادل ژنتیکی داشته و این امر، پایداری و توانایی آن را در تخمیر شیر افزایش داده است. تغییرات ژنتیکی در طول زمان، باعث شده است که لاکتوباسیلوس مدرن کمتر احتمال دهد که واکنش‌های ایمنی را در روده انسان تحریک کند و این مشخص می‌کند که این باکتری‌ها در طول هزاران سال هم‌تکامل با میزبان‌های انسانی سازگار شده‌اند.

در سایت خبری خبررسان آخرین اخبارحوادث,سیاسی,فرهنگ وهنر,اقتصاد و تکنولوژی,دفاعی,ورزشی,ایران,جهان را بخوانید.