کاهش جمعیت و مسائل بهداشتی ایران

کشور ایران با چالش‌های متعددی در حوزه بهداشت و جمعیت مواجه است. از مهم‌ترین این چالش‌ها می‌توان به کاهش سن ازدواج، تأخیر در فرزندآوری و افزایش سن میانگین جمعیت اشاره کرد. این مسائل نه تنها بر سلامت جامعه تأثیر می‌گذارند، بلکه آینده جمعیت کشور را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند.

به گزارش خبررسان، علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در هشتمین کنگره بین‌المللی سلامت مردان، به نقش گسترده نظام بهداشت در پیشگیری از بیماری‌ها پرداخت. وی تأکید کرد که هزاران نفر از کارکنان حوزه بهداشت در سراسر کشور برای پیشگیری از بروز بیماری‌ها و حفظ سلامت جامعه فعالیت می‌کنند.

رئیسی با اشاره به سلامت مردان، گفت: مردان نسبت به زنان کمتر برای مراقبت از سلامت خود به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند و معمولاً به دلیل اشتغال در مشاغل سخت، حوادث شغلی و تصادفات، بیشتر در معرض آسیب قرار دارند. وی افزود که در کشور حدود ۳۵ هزار مرکز ارائه خدمات بهداشتی شامل خانه‌های بهداشت، پایگاه‌ها و مراکز جامع سلامت فعال هستند، اما میزان مراجعه مردان به این مراکز بسیار کمتر از زنان است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به شاخص امید به زندگی گفت: امید به زندگی در زنان بیشتر از مردان است و یکی از مهم‌ترین دلایل این اختلاف، میزان بالاتر مرگ‌ومیر ناشی از حوادث، بیماری‌ها و رفتارهای پرخطر در میان مردان است. وی افزود که بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان‌ها، بیماری‌های تنفسی، حوادث، دیابت، خودکشی و بیماری‌های عفونی از مهم‌ترین عوامل مرگ‌ومیر هستند.

رئیسی با تأکید بر اهمیت سلامت روان مردان گفت: اگرچه میزان اقدام به خودکشی در مردان کمتر از زنان است، اما موارد منجر به فوت در میان مردان بیشتر است. وی افزود که توسعه خدمات آنلاین، استفاده از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی می‌تواند دسترسی مردان به خدمات سلامت را افزایش دهد و الگوی ارائه خدمات سلامت باید متناسب با نیازهای جدید جامعه تغییر کند.

وی با اشاره به وضعیت ناباروری در کشور اظهار کرد: حدود ۲۰ درصد زوج‌های ایرانی با مشکل ناباروری مواجه هستند و سهم ناباروری مردان نیز رو به افزایش است که بررسی دقیق علل این روند ضروری است. رئیسی تأکید کرد که جمعیت ایران با احتساب اتباع حدود ۹۲ میلیون نفر است و میانگین سنی کشور به‌سرعت در حال افزایش است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با هشدار نسبت به روند سالمندی جمعیت گفت: اکنون حدود ۹ تا ۱۱ درصد جمعیت کشور سالمند هستند، اما در دو تا سه دهه آینده این رقم ممکن است به حدود ۳۰ درصد برسد که پیامدهای گسترده‌ای برای نظام سلامت و خدمات درمانی خواهد داشت. وی افزود که حدود ۴۰ درصد تخت‌های بیمارستانی توسط سالمندان اشغال می‌شود و با افزایش سهم سالمندان، فشار مضاعفی بر نظام سلامت وارد خواهد شد.

رئیسی موضوع جمعیت را یکی از مهم‌ترین مسائل راهبردی کشور دانست و گفت: به اعتقاد من، مسئله جمعیت برای آینده ایران حتی از بسیاری از چالش‌های سیاسی و امنیتی نیز اهمیت بیشتری دارد و باید به صورت جدی مورد توجه سیاست‌گذاران قرار گیرد. وی با بیان اینکه حدود ۱۳ میلیون جوان در سن ازدواج هنوز ازدواج نکرده‌اند، افزود: مهم‌ترین علت کاهش نرخ باروری، کاهش ازدواج، افزایش سن ازدواج و فاصله چهار تا پنج‌ساله میان ازدواج و تولد نخستین فرزند است.

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان با تأکید بر لزوم ارتقای سواد سلامت، گسترش خدمات پیشگیرانه، تقویت برنامه‌های سلامت روان، کنترل مصرف دخانیات و حمایت از سیاست‌های تشویقی ازدواج و فرزندآوری خاطرنشان کرد: حفظ سلامت مردان و اصلاح روندهای جمعیتی کشور نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، همکاری همه دستگاه‌ها و مشارکت جدی جامعه است.