«حظ کردیم و افسوس خوردیم» یک سفرنامه قاجاری در بازار نشر_خبررسان

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبررسان از تنسیم،‌ «حظ کردیم و افسوس خوردیم» گزارشی است از سفر دو جوان قاجاری که در سفر اول مظفرالدین شاه به فرنگ همراه او بوده‌اند. جوانانی که اگرچه نسبت نزدیکی با شاه داشتند، اما با نگه داری فاصله از او تلاش کردند تا به تنهایی این دنیای تازه را کشف کنند.

دوستعلی خان معیرالممالک و میرزاحسن خان مستوفی‌الممالک که بعدها چهره‌های مهمی در تاریخ فرهنگی و سیاسی ایران شدند، بخشی از خاطرات سفرشان را در قالب سفرنامه‌‌هایی در دو سوی یک دفترچه نوشتند. تعدادی از عکس‌های دیده‌نشده‌ مسافران جوان فرنگ و این چنین مظفرالدین شاه قاجار نیز ضمیمه‌ سفرنامه‌ها شده است. برای کامل‌‌تر شدن کتاب نامه‌هایی از این سفر و این چنین گزارشی از یک نشریه‌ فرانسوی نیز از بین زیاد اسناد و عکس‌های به جا مانده از خاندان معیرالممالک انتخاب و برای نخستین بار انتشار شده‌اند.

میرزا حسن خان مستوفی‌الممالک، نویسنده‌ سفرنامه‌ اول کتاب، فرزند میرزا یوسف‌خان مستوفی‌الممالک می بود. مستوفی در جوانی با عصمت‌الملوک، نوه‌ ناصرالدین شاه و دختر امیر دوست‌محمدخان معیرالممالک ازدواج کرد. او بعد از آخر سفرش و برگشت به ایران به گفتن وزیر جنگ به مجلس معارفه شد و بعدها و در دوره‌ سلطنت محمدعلی شاه و احمد شاه قاجار چندین دفعه به وزارت جنگ، وزارت مالیه و ریاست وزرا منصوب شد. مستوفی در اغاز جنگ جهانی اول ریاست دولت را بر مسئولیت داشت و بی‌طرفی ایران را در این جنگ خبرداد. او دوبار به نمایندگی مجلس شورای ملی انتخاب شد و در دوره‌ حکومت رضا شاه پهلوی نیز سه دوره ریاست دولت را بر مسئولیت گرفت.

نویسنده‌ دوم این سفرنامه دوستعلی‌خان معیرالممالک، فرزند دوست‌محمدخان و نوه‌ ناصرالدین شاه قاجار می بود. او با دختر علی‌اصغر خان امین‌السلطان، صدراعظم زمان ناصرالدین شاه و دوست نزدیک پدرش، ازدواج کرد. دوستعلی خان در دوره‌ صدارت امین‌السلطان منصب وزارت مخزن نظام یا سررشته‌داری قوای نظامی را بر مسئولیت گرفت و محاسبه‌ اموال و خرید و فروش مایحتاج وزارت جنگ را به او سپردند. معیرالممالک برای اتفاقاتی از مناصب دولتی کناره‌گیری کرد و مشغول نقاشی، شکار، پرورش ماکیان و راه اندازی محافل تفریحی و فرهنگی شد. از دیگر کارهای او نوشتن خاطراتش از دوران ناصرالدین شاه می بود. کتاب‌های «رجال عصر ناصری»، «یادداشت‌هایی از زندگانی خصوصی ناصرالدین شاه» و «وقایع‌الزمان» از آثار اوست.

انتشارات اطراف این کتاب را به تلاش فاطمه معزی و پدرام خسرونژاد در ۱۸۴ صفحه به قیمت ۱۹۷ هزار تومان انتشار و روانه بازار نشر کرده است.

انتهای مطلب/