دکتری اکولوژی جنگل: تخریب اکوسیستم‌های خزری باعث آلودگی دریای کاسپین و کاهش تراز آب شده

دریای خزر یا دریای کاسپین پهنه‌ای آبی است که از جنوب به ایران، از شمال به روسیه، از غرب به آذربایجان و روسیه و از شرق به ترکمنستان و قزاقستان محدود می‌شود. این دریا هر ساله می‌زبان گردشگران و مسافران داخلی و خارجی است و برای مردم مازندران اندوخته‌ای عظیم و مایه افتخار محسوب می‌شود.

داریوش خانلری، دکترای اکولوژی جنگل، در گفتگو با خبررسان بیان کرد که دریا چندین اکوسیستم دارد و یکی از مهم‌ترین آن‌ها اراضی ساحلی است؛ وقتی اکوسیستم ساحلی عوض می‌شود، نوع آبزیان نیز تغییر می‌کند. وی افزود که قطع می‌لیارد‌ها درخت در طول شصت سال اخیر باعث شده دریای خزر دچار افت‌آب شود، چرا که با قطع درختان، چشمه‌های زیر جنگل کم شده و در نتیجه می‌زان آب ورودی به دریا کاهش یافته است.

خانلری با اشاره به آلودگی ماهیان در دریای خزر، علت آن را ورود آب‌های حاوی شن و ماسه معادن، سموم ناشی از سم‌پاشی مزارع و زباله‌ها دانست. به گفته وی، شن و ماسه استخراج شده از معادن تا عمق یک و نیم متری خاک نفوذ کرده و خاک را سمی می‌سازد؛ ماهی‌های سفید که برای تخم‌ریزی آماده می‌شوند، به دلیل سمی بودن آب به عقب برمی‌گردند، که این موضوع با نصب دوربین و آزمایش شده است.

این کارشناس محیط زیست ادامه داد که سم‌پاشی بیش از حد در مزارع باعث سمی شدن خاک شده و از طریق رودخانه‌ها به دریا می‌ریزد. او هشدار داد که به مرور زمان شاهد افزایش بیماری‌های پوستی و لاعلاج در میان حاشیه‌نشینان دریای کاسپین خواهیم بود؛ در حال حاضر بیش از هفتاد درصد سرطان‌های جهان ناشی از سمی بودن زمین‌های زراعی و زباله است.

خانلری مشکل زباله و ریختن شیرابه‌های آن به داخل رودخانه‌ها و نهایتا دریا را تهدید دیگری توصیف کرد. وی ادعا کرد که بدون نیاز به کارخانه می‌تواند زباله‌ها را حذف کند، با استفاده از سنگ خاصی که در جنگل‌های شمال فرا‌وان است. پروسه پیشن‌هادی شامل دفن زباله در مکان مشخص و استفاده از سنگ مذکور برای تجزیه زباله و خشک کردن شیرابه است، اما مافیای حمل زباله مانع اجرای این طرح می‌شود.

دکتر خانلری تأکید کرد که ما دچار تغییر اقلیم نیستیم، بلکه دگرگونی اقلیم را تجربه می‌کنیم که به معنی حذف گونه‌های زنده است. او پس‌ریزی آب خزر را تهدید جدی دیگر دانست و بیان کرد که کاهش تراز آب ناشی از بستن رود ولگا و کاهش آب‌رسانی به خزر است، که بیش‌تر در جمهوری آذربایجان خود را نشان داده است.