برگزاری جلسه شورای سیاست‌گذاری چهل و سومین جشنواره فیلم فجر

دومین جلسه شورای سیاست‌گذاری چهل و سومین جشنواره فیلم فجر با حضور اعضای این شورا در محل ستاد جشنواره برگزار شد. در این نشست که با حضور رائد فریدزاده، محمد مهدی حیدریان، سید محمد بهشتی، حسین انتظامی، فرهاد توحیدی، علیرضا شجاع‌نوری، محمدمهدی عسگرپور، علیرضا تابش، منوچهر محمدی و منوچهر شاهسواری برگزار گردید، دبیر جشنواره گزارشی از روند برگزاری این رویداد سینمایی ارائه داد.

ویژگی‌های متمایز جشنواره امسال

منوچهر شاهسواری، دبیر چهل و سومین جشنواره فیلم فجر، حضور جوانان و فیلمسازان اول‌कार و همچنین فیلمسازان خارج از تهران را از مهم‌ترین وجوه تمایز این دوره نسبت به دوره‌های پیشین توصیف کرد. او همچنین به تنوع موضوعی فیلم‌های منتخب و مشارکت بالا بخش خصوصی در برگزاری جشنواره اشاره کرد و تشکیل هویت بصری یکپارچه در سینماهای میزبان از دیگر دستاوردهای ذکرشده در جلسه بود.

🔗 بیشتر بخوانید: اغاز «طنزیم» شبکه نسیم همزمان با بازی ایران و قطر_خبررسان

موضوعات دیگر مورد بحث

در ادامه این جلسه، اعضا در خصوص نکوداشت و بزرگداشت‌های برنامه‌ریزی شده برای این دوره گفت‌وگو کردند. همچنین گزارش بازبینی فیلم‌ها توسط شورای پروانه نمایش، که از سوی معاونت ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی ارائه شده بود، مورد بررسی قرار گرفت.

چهل و سومین جشنواره فیلم فجر در بهمن‌ماه جاری به دبیری منوچهر شاهسواری برگزار خواهد شد.

🔗 بیشتر بخوانید: مستند «خانه‌ای برای لک‌لک‌ها» به رویت همزیستی روستای کپر و لک‌لک‌ها پرداخت

تحلیل عمیق‌تر ابعاد جلسه شورای سیاست‌گذاری

جلسه شورای سیاست‌گذاری چهل و سومین جشنواره فیلم فجر نه تنها به عنوان یک جلسه روتین اداری، بلکه به عنوان نشانه‌ای از تغییر رویکرد در مدیریت این مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور ارزیابی می‌شود. حضور چهره‌هایی چون رائد فریدزاده، محمد مهدی حیدریان و سید محمد بهشتی در کنار مدیران باتجربه نظیر حسین انتظامی و علیرضا شجاع‌نوری، ترکیبی از تجربه و دیدگاه‌های نوین را در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک جشنواره تضمین می‌کند.

نقش جوانان و فیلمسازان اول‌کار در định مجدد هویت جشنواره

تاکید منوچهر شاهسواری بر حضور جوانان و فیلمسازان اول‌کار، بازتابی از سیاست‌های جدید سازمان سینمایی در حمایت از سینمای مستقل و نوظهور است. در سال‌های گذشته، انتقادهای متعددی به نسبت به کم‌بودن فرصت‌های برابر برای فیلمسازان تازه‌کار و متمرکز بودن جشنواره بر سینمای تهران وارد بود. این رویکرد جدید می‌تواند به کشف استعدادهای پنهان در اقلیم‌های مختلف جغرافیایی و فرهنگی ایران منجر شود و تنوع فرهنگی-اجتماعی را در sélection فیلم‌ها به نمایش بگذارد.

🔗 بیشتر بخوانید: بازیگرانی که برای رسیدن به نقش، مادرشان را الگو قرار می دهند_خبررسان

تنوع موضوعی: پاسخ به نیازهای مخاطب معاصر

اشاره دبیر جشنواره به تنوع موضوعی فیلم‌های برگزیده، نشان‌دهنده تلاش برای فرار از تکرار مضامین سنتی و روایی است. سینمای امروز ایران نیازمند روایتی است که بتواند به چالش‌های روزمره، دغدغه‌های نسل جدید، مسائل محیط‌زیستی، فناوری، و هویت‌های قومی و محلی بپردازد. این تنوع نه تنها جذابیت جشنواره را برای مخاطب داخلی افزایش می‌دهد، بلکه پتانسیل حضور در جشنواره‌های بین‌المللی را نیز تقویت می‌کند.

شراکت بخش خصوصی: مدل جدید финансиال

شراکت بالای بخش خصوصی در برگزاری جشنواره، تحولی قابل‌توجه در مدل финансиال این رویداد است. در سال‌های گذشته، بار مالی جشنواره به طور کامل بر دوش بودجه دولتی بود. ورود سرمایه‌گذاران خصوصی می‌تواند باعث شفافیت بیشتر، مدیریت حرفه‌ای‌تر و خلاقیت در بخش‌های جانبی جشنواره نظیر تبلیغات، برندینگ، و تجربه مخاطب شود. این مدل در جشنواره‌های کلاس جهانی نظیر کن، ونیز و برلین نیز متداول است.

هویت بصری یکپارچه: برندینگ حرفه‌ای

تشکیل هویت بصری یکپارچه در سینماهای میزبان، گامی مهم در جهت برندینگ حرفه‌ای جشنواره است. در دوره‌های پیشین، عدم هماهنگی در طراحی پسترها، تابلوها، بسترهای صحنه و محتوای دیجیتال، تصویر پراکنده‌ای از جشنواره به مخاطب منتقل می‌کرد. یک سیستم هویت بصری منسجم، شامل لوگو، پالت رنگی، تایپوگرافی و المان‌های گرافیکی واحد، اعتبار و پیشینه جشنواره را تقویت کرده و تجربه بصری مخاطب را در تمام نقاط تماس (Touchpoints) یکسان و بی‌نظیر می‌سازد.

نکوداشت و بزرگداشت: پاسخی به تاریخ سینما

بحث در خصوص نکوداشت و بزرگداشت‌های جشنواره، نشان‌دهنده توجه به بعد تاریخی و ارشیوی سینمای ایران است. بزرگداشت سینماگران پیشکسوت، بازیگران ماندگار و فیلم‌های کلاسیک، پل ارتباطی بین نسل‌ها برقرار کرده و هویت جمعی سینمای ایران را تقویت می‌کند. انتخاب معیارهای شفاف و عادلانه برای این بزرگداشت‌ها، از حیث اخلاقی و حرفه‌ای اهمیت فوق‌العاده‌ای دارد تا از هرگونه سوگیری یا حذف ناخواسته جلوگیری شود.

مکانیزم بازبینی و شورای پروانه نمایش

گزارش بازبینی فیلم‌ها توسط شورای پروانه نمایش و ارائه آن از سوی معاونت ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی، نشان‌دهنده پایبندی به چارچوب‌های قانونی و نظامین است. این فرآیند تضمین می‌کند که فیلم‌های حاضر در جشنواره هم از نظر محتوایی با قوانین و مقررات کشور هم‌سو هستند و هم استانداردهای فنی و هنری لازم را دارا می‌باشند. شفافیت در این فرآیند، اعتماد فیلمسازان و منتقدان را به نتایج نهایی جشنواره افزایش می‌دهد.

چالش‌ها و فرصت‌های پیش رو

با وجود رویکردهای مثبت مطرح شده، چهل و سومین جشنواره فیلم فجر با چالش‌هایی نیز روبروست. مدیریت انتظارهای فیلمسازان در بخش‌های مختلف مسابقه، تضمین عدالت در داوری، مدیریت لجستیک سینماهای میزبان در روزهای اوج ترافیک بهمن‌ماه، و پوشش رسانه‌ای عادلانه از جمله این چالش‌هاست. فرصت‌های پیش رو شامل تقویت حضور بین‌المللی، توسعه بازار فیلم (Film Market) در حاشیه جشنواره، و ایجاد پلتفرم‌های دیجیتال برای دسترسی گسترده‌تر مخاطبان است.

انتظارات از بهمن‌ماه جاری

برگزاری چهل و سومین جشنواره فیلم فجر در بهمن‌ماه جاری، آزمون واقعی تمام برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته در جلسات شورای سیاست‌گذاری خواهد بود. جامعه سینمایی، منتقدان و مخاطبان منتظرند تا ببینند تا چه حد شعارهای «جوان‌سازی»، «تنوع موضوعی»، «عدالت جغرافیایی» و «حرفه‌ای‌سازی مدیریت» در عمل محقق شده‌اند. موفقیت این دوره می‌تواند الگویی برای دوره‌های آتی و حتی برای سایر جشنواره‌های ملی باشد.

در نهایت، جلسه دوم شورای سیاست‌گذاری با ترکیب عضویت متنوع و دستور کار جامع، نشان‌دهنده اراده جدی برای برگزاری یک جشنواره متفاوت، شامل و باکیفیت است. روزهای آینده و برگزاری خود جشنواره، داوری نهایی بر عملکرد این شورا و دبیری منوچهر شاهسواری خواهد بود.

بازبینی ساختار بخش‌های مسابقه و نگاه نوین به انتخاب فیلم‌ها

یکی از مباحثی که در جلسات پیشین شورای سیاست‌گذاری و نیز در جلسه دوم به طور ضمنی مورد توجه قرار گرفته، بازبینی ساختار بخش‌های مسابقه است. در سال‌های گذشته، تقسیم‌بندی بخش‌ها به «مسابقه بین‌المللی»، «مسابقه ملی»، «سودای سیمرغ» و «پنورام» گاهی تداخل معنایی داشته و مسیر فیلمسازان را برای انتخاب بخش مناسب پیچیده می‌ساخته است. انتظار می‌رود در این دوره، با توجه به تنوع موضوعی و جغرافیایی فیلم‌های دریافت‌شده، معیارهای شفاف‌تری برای دسته‌بندی فیلم‌ها تدوین شود تا هر اثر در بستر مناسب‌ترین بخش برای رقابت و دیده‌شدن قرار گیرد.

تأکید بر سینمای مستقل و کم‌بudget

حضور فیلمسازان اول‌کار و خارج از تهران، مستقیماً به تقویت سینمای مستقل و کم‌بudget (Low-budget) مربوط می‌شود. این فیلم‌ها که معمولاً امکانات تبلیغاتی و توزیعی گسترده ندارند، جشنواره فیلم فجر به عنوان مهم‌ترین پلتفرم نمایش و دیده‌شدن خود تلقی می‌کنند. شورای سیاست‌گذاری می‌تواند با تخصیص جوایز ویژه، جلسات نقد و بررسی متمرکز، و امکانات شبکه‌سازی برای این گروه، نقش تقویت‌کننده اکوسیستم سینمای مستقل را ایفا کند.

توسعه بازار فیلم (Film Market) و صنایع جانبی

جشنواره‌های فیلم کلاس اول در جهان، تنها مکان نمایش فیلم نیستند؛ بلکه مراکز معاملات، کپی‌رایت، پیش‌فروش توزیع بین‌المللی و جذب سرمایه برای پروژه‌های آتی هستند. چهل و سومین جشنواره فیلم فجر می‌تواند با راه‌اندازی یک «بازار فیلم» فعال و حرفه‌ای، گامی بلند در جهت اقتصاد سینما بردارد. حضور خریداران بین‌المللی، نماینده‌های پلتفرم‌های استریمینگ، و توزیع‌کنندگان داخلی در این بازار، ارزش افزوده اقتصادی جشنواره را چندبرابر می‌کند.

نقش پلتفرم‌های دیجیتال و استریمینگ

در عصر حاضر، نادیده گرفتن پلتفرم‌های استریمینگ (Streaming Platforms) به معنای قطع ارتباط با بخش عظیم مخاطب است. همکاری با پلتفرم‌های داخلی نظیر «فیلیمو»، «نماوا» و سایرین برای نمایش آنلاین بخشی از فیلم‌های جشنواره (با رعایت حقوق کپی‌رایت و ventanas نمایش)، می‌تواند دسترسی جغرافیایی را از مرزهای سینماهای فیزیکی به تمام خانه‌ها گسترش دهد. این موضوع به طور خاص برای مخاطبان خارج از تهران و شهرهای کوچک که امکان مراجعه به سینماهای میزبان را ندارند، حیاتی است.

مدیریت داوری: شفافیت، تنوع و تخصص

داوری همیشه یکی از حساس‌ترین بخش‌های هر جشنواره‌ای بوده است. تشکیل هیات‌های داور با ترکیب مناسب از نظر سنی، جنسیتی، جغرافیایی و تخصصی (کارگردان، نویسنده، بازیگر، منتقد، مدیر FESTIVAL)، تضمین‌کننده نظرات چندوجهی و عادلانه است. انتشار معیارهای داوری، روش امتیازدهی، و مکانیزم حل اختلافات پیش از آغاز جشنواره، اعتماد فیلمسازان را به نتایج نهایی تقویت می‌کند. همچنین برگزاری کارگاه‌های هم‌سازی برای داوران جهت یکپارچه‌سازی درک معیارها، گامی حرفه‌ای است.

برنامه‌های موازی: کارگاه‌ها، پنل‌ها و کلاس‌های استاد

جشنواره فیلم فجر فراتر از نمایش فیلم، فرصت‌های آموزشی و تبادل فکری است. برنامه‌ریزی برای کلاس‌های استاد (Masterclasses) با حضور سینماگران نامدار داخلی و بین‌المللی، پنل‌های تخصصی در مباحثی چون «تولید سینمای مستقل»، «نوشتن برای پلتفرم‌های دیجیتال»، «توزیع و بازاریابی فیلم»، و کارگاه‌های فنی (نورپردازی، صدابرداری، تدوین) می‌تواند سرمایه‌گذاری بر روی سرمایه انسانی سینمای ایران باشد. این برنامه‌ها باید برای دانشجویان، فیلمسازان جوان و علاقه‌مندان در دسترس قرار گیرند.

استراتژی ارتباطات و رسانه‌سازی: روایت‌سازی یکپارچه

هویت بصری یکپارچه که در جلسه دوم شورای سیاست‌گذاری مورد تاکید قرار گرفت، باید در تمام کانال‌های ارتباطی بازتاب یابد: وب‌سایت رسمی، شبکه‌های اجتماعی (اینستاگرام، تلگرام، توییتر/اکس، آپارات)، اپلیکیشن موبایل، تبلیغات محیطی، و روابط با رسانه‌ها. یک استراتژی محتوا (Content Strategy) منسجم که داستان جشنواره، فیلمسازان، فیلم‌ها و رویدادهای حاشیه را به زبان مخاطب امروزی روایت کند، نقش بسزایی در ایجاد حس مالکیت عمومی (Public Ownership) نسبت به جشنواره ایفا می‌کند.

مدیریت بحران و پاسخگویی سریع

در رویدادهای بزرگ مقیاس، پیش‌بینی ناپایداری‌ها و بحران‌های احتمالی (از مشکلات فنی سینماها تا انتقادات اجتماعی یا فنی) و داشتن یک تیم مدیریت بحران (Crisis Management Team) آماده، ضروری است. پاسخگویی سریع، شفاف و محترمانه به انتقادات و ابهامات، اعتبار جشنواره را حفظ می‌کند.

ارزش‌گذاری و ارث‌گذاری (Legacy) جشنواره

چهل و سومین جشنواره فیلم فجر، نه تنها یک رویداد سالانه، بلکه یک نقطه عطف در چهل سال تاریخ این جشنواره است. مستندسازی فرآیندهای برگزاری، آرشیو دیجیتال فیلم‌ها، عکس‌ها، مصاحبه‌ها و اسناد، برای پژوهشگران و نسل‌های آینده ارزشmand است. انتشار کتاب سالانه جشنواره، گزارش‌های تحلیلی عملکرد، و آرشیو باز برای عموم، از وظایف ارث‌گذاری است که باید از پیش برنامه‌ریزی شود.

همکاری‌های بین‌المللی و عضویت در شبکه‌های جهانی

تقویت روابط با فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های تولیدکنندگان فیلم (FIAPF)، شبکه جشنواره‌های فیلم اروپا، آسیا و خاورمیانه، و دعوت از برنامه‌ریزان و منتقدان بین‌المللی، می‌تواند جایگاه بین‌المللی جشنواره را ارتقا دهد. حضور فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌های خارجی و برعکس، تبادل فرهنگی و هنری را تسهیل می‌کند.

کلمات پایانی: امید به جشنواره‌ای متفاوت

جلسه دوم شورای سیاست‌گذاری چهل و سومین جشنواره فیلم فجر، با دستور کار پرمحتوای خود، سیگنال‌های مثبتی از تغییر رویکرد مدیریت این رویداد کلان ارسال کرد. ترکیبی از تجربه اعضاء ارشد شورا، نشاط اعضاء جوان‌تر، و دبیری منوچهر شاهسواری که خود فیلمساز و مدیر باتجربه است، امیدها را برای برگزاری جشنواره‌ای «متفاوت»، «شامل» و «حرفه‌ای» تقویت کرده است. جامعه سینمایی ایران در انتظار بهمن‌ماه جاری است تا شاهد تحقق این برنامه‌ها در عمل باشد و جشنواره‌ای را تجربه کند که شایسته تاریخ چهل ساله و موقعیت سینمای ایران در منطقه و جهان باشد.