مقدم فر: جنگ شناختی را درست نشناسیم، صدمه پذیر خواهیم بود_خبررسان

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبررسان از تنسیم، نشست نقد و بازدید کتاب جنگ شناختی، در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برگزار شد. دکتر حمیدرضا مقدم‌فر نویسنده کتاب و دکتر اکبر نصراللهی میهمان این نشست بودند و درمورد این کتاب و نوشته آن سخن بگویید کردند؛ حمیدرضا مقدم‌فر در جواب به این سوال که جنگ شناختی چه تفاوتی با علوم شناختی دارد او گفت: علوم شناختی یک علم نافع برای بشریت است که سالهاست در کشورهای پیشرفته مورد دقت قرار گرفته و متأسفانه ما در جمهوری اسلامی آن را با تأخیر اغاز کردیم. علوم شناختی به گفتن زیر ساخت مهم جنگ شناختی محسوب می‌شود که از آن به گفتن یک ابزار برای رسیدن به اهداف خاص خود منفعت گیری می‌کند.

او گفت: مبنای اساسی علوم شناختی حوزه‌ی ذهن، تفکر و مغز انسان است. امروز کاربردهای اختصاصی‌ای برای این رشته وجود دارد از جمله ارتقاء تکنیک‌های آموزشی و یادگیری، گسترش سیستم‌های هوشمند، سلامت روانی در تشخیص و درمان، ارتباطات و رسانه و روانشناسی تحلیل اطلاعات، این چنین مطالعات ادبی، مدیریت اقتصاد و بازار، تبلیغ و نوشته امتناع و رابطه انسان و ماشین که به گفتن هوش مصنوعی از آن یاد می‌شود.

او گفت:‌ علوم شناختی ۶ حوزه مهم دارد که جنگ شناختی از همه آن ۶ حوزه منفعت گیری می‌کند ۱- حوزه فلسفه ذهن و هنر که در آن ماهیت  ذهن و فعالیت ذهن مورد دقت قرار می‌گیرد.

۲- روانشناسی که او گفت و گو ادراک و حافظه در این قسمت مورد دقت است.

۳- هوش مصنوعی ۴- علوم اعصاب ۵- زبان شناسی ۶- انسان شناسی.

مقدم‌فر افزود: در واقع جنگ شناختی با منفعت گیری از ویژگی‌های مغزی، عصبی و فکری انسان برای تحقق اهداف جنگی خود با تاکتیک‌ها و تکنیک‌های اختصاصی‌ای، یک میدان جنگی را رقم می‌زند. همان‌گونه که «جمیزداردانو»‌ یکی از دانشمندان این رشته در غرب سال‌ها قبل پیش‌بینی کرده می بود مغز انسان میدان مهم نبرد در قرن ۲۱ خواهد می بود.

مقدم‌فر در گفتن تعریف و مفهوم جنگ شناختی او گفت: توانایی تأثیرگذاری بر ادراکات و شناخت یک فرد با جامعه برای تحول رفتارها در جهت اهداف و منافع مورد نظر، مفهوم جنگ شناختی است.

او اضافه کرد جنگ شناختی از این طریق با تحول باورها، باورها، نگرش‌ها، قیمت‌ها، هنجارها و محاسبات قادر خواهد می بود ادراک فرد یا جامعه را مدیریت کند.

رابطه مدیریت ادراک با جنگ شناختی

این استاد دانشگاه در جواب به این سوال که نقش و ربط مدیریت ادراک با جنگ شناختی چطور است گفت: با اهمیت ترین نقش عملیاتی در جنگ شناختی به مسئولیت مدیریت ادراک است و این مقدمه الزامی و ملزوم برای جنگ معرفتی است، مدیریت ادراک در واقع مدیریت اثرگذاری و تحول فکر و فهمیدن دیگران است به طوری که تبدیل حرکت و عمل مورد نظر بشود؛ به عبارت دیگر با ساخته شدن ادراکات و فهمیدن تازه شناخت و معرفت‌ها شکل می‌گیرد، مصداق عینی آن مباحثی است که این روزها به گفتن تصویرسازی ذهنی با موضوعاتی همانند حقیقت و عکس برساخته از حقیقت و حتی در حوزه‌های امنیتی، امنیت و حس امنیت نقل می‌شود.

تفاوت جنگ شناختی با جنگ روانی و جنگ نرم

نویسنده کتاب در جواب به این سوال که جنگ شناختی چه تمایزی با اتفاق‌هایی همانند جنگ روانی و حتی جنگ نرم دارد فرمود: رابطه جنگ نرم با جنگ شناختی به قول منطقیون از نسبت‌های چهارگانه، عموم و خصوص مطلق است. یعنی جنگ نرم با تعریف خاص خود، اعم است از جنگ سایبری، جنگ روانی، جنگ اطلاعاتی، جنگ دیپلماتیک و دیپلماسی عمومی، جنگ فرهنگی، جنگ رسانه‌ای و جنگ شناختی و ادراکی است. یعنی جنگ شناختی قطعه‌ای از پازل کلان جنگ نرم است و یقیناً از حیث تکنیک و تاکتیک، آخرین دستاوردهای فنی غرب در این حوزه است.

او همین طور گفت: اما تفاوت معینی که با جنگ روانی دارد آن است که جنگ روانی با منفعت گیری از تاکتیک‌های افترا، شایعه، فریب، بزرگنمایی، کوچکنمایی و امثال آن به جستوجو فریب مخاطب برای رسیدن به مقصد است اما در جنگ شناختی نوشته فریب نقل نیست. در اینجا نوشته، تحول در باورها،‌ باورها، ادراکات و معرفت‌ها است؛ یعنی پیامها، راست و صادقانه است اما راه حلهایی خاص در واقع «با سخن راست، افترا حرف های می‌شود». یقیناً مانایی و ماندگاری جنگ شناختی زیاد زیاد تر از جنگ روانی است که معمول تأثیرآن در یک دوره مختصر‌تری است.

با اهمیت ترین تاکتیک‌ها در جنگ شناختی

مقدم‌فر در جواب به این سوال که با اهمیت ترین تاکتیک‌ها در جنگ شناختی چیست، او گفت: یکی از ویژگی‌های جنگ شناختی در حوزه‌های جنگ نرم، این است که از انواع مولفه‌های جنگ نرم منفعت می‌گیرد و در حوزه‌های گوناگون سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، امنیتی، دفاعی و سایبری وجود دارد؛ ضمن این که خود یک حوزه رسمی جنگی است.

او گفت: ناتو در سال ۲۰۲۰ پنج حوزه جنگی را به رسمیت شناخت: ۱- زمین ۲-هوا ۳- دریا ۴- فضا و ۵- فضای سایبر الکترونیک، اما در سال ۲۰۲۲ کارشناسان یک حوزه دیگر به این پنج حوزه به گفتن حوزه ششم اضافه کردند و آن حوزه جنگ شناختی می بود. همانطور که حرف های شد جنگ شناختی در همه حوزه‌ها نقش آفرینی می‌کند اما بیشترین کارکرد آن حوزه‌های سیاسی است.

از این رو اگر جنگ شناختی به درستی شناخته نشود ما صدمه پذیر خواهیم می بود.

وی پنج مورد از با اهمیت ترین تاکتیک‌های جنگ شناختی را اینگونه فرمود:

1. اعتبارزدایی ۲- مشروعیت زدایی ۳- مطمعن زدایی ۴- امیدزدایی ۵- تشکیل فاصله  و جداسازی مردم از رهبران و نظام سیاسی

مقدم‌فر در نوشته پایانی در رابطه نقد و بازدید کتاب و محتوای جلد بعدی آن این چنین او گفت: در جلد اول مقصد ما این می بود که ادبیات و مضامین جنگ شناختی که اصالتاً‌ متعلق به امریکایی‌ها است تبیین شود پانصد مرجع معتبر خارجی اعم از آمریکایی، انگلیسی، روسی، آلمانی و فارسی در این کتاب، منفعت گیری شده است. این چنین به ۴۵ توانایی‌ی جهانی، منطقه‌ای و ملی در حوزه جنگ شناختی اشاره شده است. یکی از ویژگی‌های خوب این کتاب، واژه نامه‌ی تخصصی است که در آخر کتاب آمده و هشتاد واژه‌ی تخصصی در آن تعریف شده است.

وی ضمن تشکر از دکتر محسن آهویی و نقش زیاد مؤثر ایشان در خلق این تاثییر او گفت: جلد بعدی کتاب، تطبیق مدل و قواعد جنگ شناختی در عمل های عملیاتی دشمنان انقلاب اسلامی به اختصاصی آمریکا، اسرائیل و انگلیس در فتنه‌های بسیاری است که در ایران رقم زدند، به خصوص از فتنه‌ی ۱۸ تیر سال ۱۳۷۸ تا بحال، این چنین عمل های آنان در دیگر کشورهای محور مقاومت است.

انتهای مطلب/