دولت باید متغیرانه ریل حکمرانی اقتصادی را تحول دهد_خبررسان

به گزارش تجارت نیوز، بر پایه گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرف‌کننده در شهریور ۱۴۰۴ به عدد ۳۸۴.۶ رسید که تورم نقطه‌به‌نقطه ۴۵.۳ درصدی را مشخص می کند. این نوشته با دقت به فعال سازی مکانیسم ماشه با سوال‌هایی درمورد آینده شاخص های مهم اقتصاد سرزمین همراه است.

دکتر وحید شقاقی اقتصاددان و استاد دانشگاه خوارزمی به بازدید ابعاد گوناگون شرایط اقتصاد سرزمین در دوران جاری و چشم اندازهای پیش رو پرداخته است:

در سیاه چاله اقتصاد ایران قرار داریم

وحید شقاقی او گفت: «سه قضیه مهم داریم که اگر نتوانیم این سه را حل کنیم، شرایط خوبی نخواهیم داشت. قضیه اول تشدید حلقه تحریمی است. یعنی سران غربی به رهبری ایالات متحده، با مقصد تضعیف اقتصاد ایران عمل می کنند. من گمان این که جنگ رخ دهد را اکنون کم می‌بینم ولی سایه جنگ تا این مدت وجود دارد. اما این که آن ها با مقصد تشدید حلقه تحریم ها عمل می کنند، زیاد اشکار تر و آشکار تر است. قضیه دوم ناترازی هایی است که روز به روز ابعاد شدیدتری اشکار می کند. از جمله؛ ناترازی انرژی، ناترازی صندوق های بازنشستگی، ناترازی آب و فرونشست زمین و ناترازی که در نظام بانکی به آن دچار شده ایم. برخی ناترازی های دیگر نیز وجود دارد، که شامل خروج اندوخته و امثالهم است و هر روز که در حل آنها تعلل می کنیم، ابعادی سخت تر و پیچیده تر اشکار می کند.»

او گفت: «قضیه سوم، حکمرانی غلط اقتصادیست که به آن دچار شده ایم. یعنی یک اقتصاد رانتی نفتی و شبه دولتی غیررقابتی که من اسم آن را سیاه چاله اقتصاد ایران نامیده ام. یعنی یک حکمرانی غلط اقتصادی که خود، بحران زاست و تخریب گر است. این سیاه چاله، هر روز، حیات اقتصادی ما را تخریب و تهدید می کند. قضیه تحریم های بین المللی و تضعیف قوت اقتصادی ایران، دست ما نیست. درواقع هم دولت جاری و هم نهادهای تصمیم گیر به جستوجو حل قضیه تحریم ها به شکل جدی می باشند. فرد روبه رو، یعنی آمریکایی ها می باشند که نمی خواهند داخل فرایند حل قضیه شوند. مقصد آن ها این است که هرچه بر شدت تحریم ها می افزایند، شرایط اقتصادی ما را بدتر کنند و به تضعیف اقتصاد سرزمین نیز امید بسته اند.»

برخی ذینفعان رانتی اجازه اصلاحات اقتصادی را نمی‌دهند

این استاد دانشگاه در ادامه او گفت: «۲ نوشته دیگر نیز وجود دارد که یکی از این ۲ مورد، کاملا در اختیار ما است. نوشته اول، تحول ریل اقتصاد ایران است که کاملا در اختیار مدیریت داخل است. یعنی عبور از یک اقتصاد رانتی نفتی غیررقابتی، به سمت یک اقتصاد رقابت پذیر و مبتنی بر شراکت مردم و قسمت خصوصی در اقتصاد با شفافیت حداکثری و حذف رانت‌های نفتی. این در اختیار ما است. یکی از پایه ها یا رکن های اقتصاد را می توان در اختیار خودمان دانست که با تصمیم های سخت و اصلاحات ساختاری و نهادی، می‌توان این ریل را به سود قسمت خصوصی و مردمی تحول داد. اما ذینفعان بزرگی پشت صحنه وجود دارند و منافع بسیاری وجود دارد که اجازه این اصلاحات را نمی دهد اما مدیریت و اجرای این تصمیمات سخت و اصلاحات ساختاری دقیقا در اختیار خود ما است.»

او گفت: «اگر همت و عزم به این سمت باشد و دولت اقتدار ملزوم را داشته باشد، می توان این پایه را اصلاح کرد. پایه دوم یعنی ناترازی های اقتصاد کلان، بخشی، به علت تحریم ها است که دست ما نیست. تحریم ها منبع های مالی را محدود می کند و اجازه حل بحران ها را نمی دهد اما من معتقدم اگر تحول ریل حکمرانی اقتصادی اتفاق بیفتد، می تواند تاثییر مثبتی روی حل مسائل پایه دوم یعنی بحران های اقتصادی و ناترازی های اقتصادی داشته باشد. درست است که تحریم ها اجازه تامین منبع های مالی سهل الوصول را برای حل ناترازی های اقتصاد کلان نمی دهد، اما اگر آن پایه اول را درست کنیم، یعنی ریل حکمرانی اقتصادی را اصلاح کنیم، این پایه دوم به گفتن قضیه دوم قابل مهار است. اما این حقیقت را نیز باید بپذیریم قابل حل کامل نیست.»

دولت باید متغیرانه ریل حکمرانی اقتصادی را تحول دهد

این اقتصاددان در ادامه او گفت: « ما سه پایه مهم داریم. پایه نخست، تحریم هایی است که در حال تشدید است و حل آن نیز دست ما نیست چون فرد روبه رو نمی خواهد اما ۲ پایه دیگر، یکی کاملا در اختیار ما است و پایه دوم بخشی به مسائل بین الملل مرتبط است و بخشی به تحول ریل حکمرانی اقتصادی. ما به تصمیمات سختی نیاز داریم که شامل رقابت پذیر کردن اقتصاد ملی، بهبود محیط کسب و کار، تحول نهادهای تامین مالی به سود قسمت خصوصی و اصلاحات جدی در نظام مالیاتی سرزمین برای حمایتاز تشکیل و صادرات و اصلاحات نظام بانکی برای حمایتاز قسمت خصوصی سرزمین می شود. این اصلاحات در گفتن زیاد راحت است اما در عمل، ذینفعان بزرگی پشت صحنه وجود دارند که چون منافع کلانی دارند، اجازه این اصلاحات را نمی دهد. این نوشته نیاز به اقتدار دولت و تصمیمات قاطعی دارد که باید دولت بگیرد.»

او گفت: «حالت جاری درست همانند این است که سه پایه ای داریم که اگر یکی از پایه ها ضعیف باشد اما دو پایه دیگر را بتوان تحکیم و مقاوم کرد، می توان تا این مدت سه پایه یا بهتر است بگویم دو پایه را سرپا نگه داشت. اما اگر دو پایه از این سه پایه یا هر سه پایه لق باشد و به آن اتکا کنیم، نتیجه از پیش اشکار است. درمورد آینده نیز می توان او گفت، همه چیز در آینده به این بستگی دارد که نحوه برخورد ما با این سه قضیه و نحوه روبه رو ما با دو پایه ای که اختیارش دست ما است اما نیاز به تصمیمات سخت دارد چطور خواهد می بود. اگر اقداماتی انجام دهیم احتمالا بتوانیم انتظار داشته باشیم می شود تبعات رکود تورمی را تا حدودی کنترل کرد. در غیر این صورت، روال افزایش تورم و تشدید رکود تشدید خواهد شد. آخرین آمار تورمی نقطه به نقطه، که اخیرا انتشار شده، نشان دهنده عدد بالای ۴۵ درصد است و رشد اقتصادی ما نیز منفی است. »

منبع: فرارو