چرا هالیوود به انیمیشن احترام نمیگذارد؟
تاریخ انیمیشن در هالیوود به قدمت چندین دهه است. از نخستین فیلم دیزنی با عنوان «سفیدبرفی و هفت کوتوله» در سال ۱۹۳۷ شروع شده و تا فیلمهای معاصر همچون «داستان اسباببازی ۵» و «هاپرز» ادامه دارد که به طور قابل توجهی به رونق گیشه در سال جاری کمک کردهاند. با این حال، هالیوود هنوز ارزش واقعی و احترامی که انیمیشن شایسته آن است را به آن نمیدهد.
در سالهای متمادی، فعالان هالیوود به انیمیشن به چشم یک هنر جدی نگاه نمیکردند. حتی حاضر نبودند فیلمهای انیمیشنی را در بحث جوایز سینمایی لحاظ کنند. آنها مدعی بودند که به اندازه کافی فیلم انیمیشنی تولید نمیشود تا نیاز به یک دسته مجزا برای آن احساس شود. تا اینکه در سال ۲۰۰۱ آکادمی وادار شد که دستهای مجزا برای «بهترین فیلم بلند انیمیشن» ایجاد کند و نخستین جایزه را به «شرک» از «دریم ورکس» اعطا کرد.
از آن زمان تا کنون، هالیوود دچار تغییرات زیادی شده، اما یک نکته ثابت مانده است: فیلمهای انیمیشنی هر ساله بخش بزرگی از درآمد گیشه را شامل میشوند و به عنوان محبوبترین آثار در بین تماشاگران شناخته میشوند. اما سوال اینجاست که چرا هالیوود هنوز به این فیلمها همانند فیلمهای لایواکشن توجه نمیکند؟ مقالهای از «ورایتی» به این موضوع پرداخته است.
فیلم «شرک» اولین فیلمی است که از زمان ایجاد دسته «بهترین فیلم بلند انیمیشنی» جایزه اسکار را به خود اختصاص داد.
تراویس نایت، مدیرعامل «لایکا» (Laika) که پشت ساخت فیلمهای موفقی چون «کورالاین» و «پارانورمن» قرار دارد، تجربهای از ضیافت ناهار نامزدهای اسکار ۲۰۲۰ را به یاد میآورد. نایت در این ضیافت به دلیل نامزدی فیلم استاپ موشن خود، «حلقه گمشده»، حاضر بود. او با یکی از فیلمنامهنویسانی که برایش بسیار احترام قائل بود، صحبت کرد. وقتی نایت درباره فیلمش صحبت کرد، نویسنده با بیتوجهی گفت: «اوه، من هیچکدام از این فیلمها را نمیبینم. فقط میگذارم بچههایم به من بگویند به کدام رأی بدهم.»
نایت با لبخند ظاهری، در درون احساس خشم میکرد. او متوجه شد که در هالیوود نگرش عمومی این است که انیمیشن تنها برای کودکان است و این موضوع به صورت علنی بیان نمیشود.
در سال ۲۰۲۶، این تناقض همچنان در محافل گفتگو درباره انیمیشن مطرح است در حالیکه این صنعت بالاترین سود را برای هالیوود به ارمغان میآورد. «فیلم سوپر ماریو گلکسی»، از «یونیورسال» و «ایلومینیشن»، نخستین فیلمی بود که در سال جاری از مرز یک میلیارد دلار فروش جهانی عبور کرد. «هاپرز» که به تازگی اکران شده، بزرگترین افتتاحیه را برای یک فیلم اورجینال «پیکسار» از زمان «کوکو» در سال ۲۰۱۷ داشته است. «داستان اسباببازی ۵» نیز با فروش داخلی ۱۶۰ میلیون دلار، ادامهدهنده روند موفقیت فیلمهای انیمیشنی در گیشه بوده و به سنگ بنای بازگشت «پیکسار» تبدیل شده است. این فیلم در حال حاضر با فروش جهانی ۸۹۳ میلیون دلار، پنجمین هفته خود را در سینماها سپری میکند.
در طول تقریبا پنج دههای که آمار فروش ثبت شده، تنها هفت بار یک فیلم انیمیشنی به عنوان پرفروشترین فیلم سال شناخته شده است. نخستین بار «علاءالدین» در سال ۱۹۹۲ در صدر قرار گرفت. اما در حال حاضر، رکورد جدیدی ثبت شده است، به طوری که «درون و بیرون ۲» و «زوتوپیا ۲» در دو سال گذشته به عنوان پرفروشترین فیلمها شناخته شدند.
در سایت خبری خبررسان آخرین اخبارحوادث,سیاسی,فرهنگ وهنر,اقتصاد و تکنولوژی,دفاعی,ورزشی,ایران,جهان را بخوانید.
متاسفانه، وضعیت هنرمندانی که در زمینه انیمیشن کار میکنند، در این روزها به شدت بدتر شده است. در می ۲۰۲۴، «پیکسار» ۱۴٪ از کارکنان خود را تعدیل کرد و «نتفلیکس» نیز در سال ۲۰۲۳ واحد انیمیشن خود را بازسازی کرد و مشاغلی را حذف نمود. یکی از انیماتورها در هالیوود با ناامیدی گفت:
«شما نمیدانید چقدر ناامیدکننده است که شاهد انتشار بیانیههای مطبوعاتی مکرر باشیم که از درآمد و نامزدیهای فیلم انیمیشن ما تعریف میکنند؛ سپس استودیو به افرادی که سالها کار کردهاند میگوید: ما دیگر به شما نیازی نداریم.»
برخی از مدیران صنعت انیمیشن اذعان دارند که این تحقیر تا حدودی خودخواسته بوده است. پیت داکتر، مدیر ارشد خلاقیت «پیکسار»، میگوید: «بسیاری از مردم انیمیشن را به عنوان فیلمهایی برای کودکان میبینند و ما خودمان این تصور را پرورش میدهیم… شما به ۹۰٪ فیلمهای هالیوود نگاه میکنید و آنها خندهدار و احمقانه و شبیه فیلمهای بچگانه هستند. ما باید به عنوان یک صنعت خودمان را جدیتر بگیریم.»
فیلم «نه ژا ۲» سال ۲۰۲۵ به اولین فیلم انیمیشنی تبدیل شد که فروش جهانی آن از ۲ میلیارد دلار عبور کرد.
با این حال، سینما باید ارزش و احترامی را که شایسته انیمیشن است، به ارمغان آورد. جیم موریس، که ۲۱ سال در «پیکسار» بوده، میگوید: «اگر آماری که من دارم درست باشد، «موانا ۲» سال گذشته از مجموع همه نامزدهای بهترین فیلم، فروش بیشتری داشته است. انیمیشن در حال حاضر بسیاری از استودیوها را سرپا نگه داشته است.»
و او حق دارد. سال گذشته، فیلم فانتزی چینی «نه ژا ۲» از «بیژینگ انلایت پیکچرز»، به اولین فیلم انیمیشنی تبدیل شد که فروش جهانی آن از ۲ میلیارد دلار عبور کرد و به دنبال آن «زوتوپیا ۲» رکورد فروش داخلی بیسابقهای را برای تاریخ انیمیشن به ثبت رساند. این اطمینان از فروش به آزادی عمل منجر میشود. وقتی فیلمهای اورجینال لایواکشن نتوانند گیشه را گرم کنند، این فرنچایزهای انیمیشنی هستند که تماشاگران را به سینماها میکشند.
در شرکت «لایکا» از ابتدا از محدود کردن فیلمهایشان در دسته انیمیشن خودداری میکنند. دیوید برک، مدیر ارشد بازاریابی و عملیات «لایکا»، میگوید: «ما [پروژههایمان] را به عنوان «فیلم» به بازار عرضه میکنیم و به مخاطبان اعتماد داریم که صرف نظر از رسانه، آنها را پیدا کنند. فیلمهای ما تابع دستهبندیها نیستند.»
به رسمیت شناختن یک فیلم انیمیشنی با همان ارزشی که برای فیلمهای لایواکشن قائل میشویم، حداقل کاری است که میتوان انجام داد و به سختی میتوان چنین نگرشی را در حال حاضر در هالیوود نسبت به انیمیشن پیدا کرد. فیلم انیمیشنی «وایلدوود» به زودی به سینماها میآید و شرکت «فاتوم انترتینمنت» توزیع آن را بر عهده خواهد داشت. اگر این شرکت دوباره در گیشه موفق شود، ممکن است تغییراتی در مدل توزیع فیلمها به وجود آورد.
فیلمهای انیمیشنی همواره در گیشه موفق بودهاند. اکنون سوال این است که این فیلمها باید چه کار کنند تا بتوانند جایزه بهترین فیلم آکادمی را دریافت کنند؟ از زمان ایجاد دسته «بهترین فیلم بلند انیمیشنی» در سال ۲۰۰۱، این دسته هم برای انیمیشن سود داشته و هم ضرر. ایجاد یک دسته مجزا باعث شده که این فیلمها بیشتر در معرض دید و تحسین قرار بگیرند، اما از طرف دیگر، جدا کردن آنها از رقابت با فیلمهای لایواکشن باعث شده که از رقابت اصلی دور بمانند. تا کنون تنها سه فیلم انیمیشنی نامزد بهترین فیلم سال شدهاند: «دیو و دلبر» (۱۹۹۱)، «بالا» (۲۰۰۹) و «داستان اسباببازی ۳» (۲۰۱۰). اهالی صنعت انیمیشن بر این باورند که این فهرست باید بسیار طولانیتر باشد.
اما فیلمسازان درباره نحوه آوردن فیلمهای انیمیشنی به رقابت اصلی اختلاف نظر دارند. موریس، که عضو رأیدهنده آکادمی است، معتقد است که هر چه نویسندگان، طراحان و کارگردانان بیشتری از دنیای انیمیشن در آکادمی حق رأی داشته باشند، تأثیرگذاری بیشتری خواهند داشت. جرد بوش، مدیر ارشد خلاقیت در استودیوهای انیمیشن والت دیزنی، راه حل را در استراتژیها نمیبیند و میگوید: «مردم میخواهند چیزی را حس کنند… فیلمهایی که این جایزه را بردهاند، فیلمهایی هستند که احساسات مخاطبان را برانگیختهاند و با آنها ارتباط برقرار کردهاند.»
کریس ملداندری، بنیانگذار «ایلومینیشن»، این ایده را رد میکند که هالیوود نسبت به فیلمهای لایواکشن تعصب دارد. او میگوید: «اگر به تاریخ سینما نگاه کنید، فیلمهای کمدی هم دوران سختی داشتهاند. اما اکنون به نقطهای رسیدهایم که بسیاری از تعصبات ناگفته از بین رفتهاند و قدردانی جمعی برای هنری که در یک فیلم انیمیشنی به کار میرود، وجود دارد.»
با این حال، خورخه گوتیرز، انیماتور مکزیکی، بر این باور است که یک فیلم انیمیشنی هرگز جایزه بهترین فیلم سال را نخواهد برد. او میگوید: «من از اینکه خوشبین نیستم متنفرم، اما نمیتوانم تصور کنم که این اتفاق بیفتد… اعضای آکادمی بسیار زیاد هستند و دستهبندی لایواکشن بسیار بزرگ است. امیدوارم خوشبین باشم، اما واقعگرا هم هستم و فکر نمیکنم این اتفاق بیفتد.»
با این وجود، امیدواریم روزی آکادمی به انیمیشن احترامی که شایستهاش است، نشان دهد.
منبع: Variety
نوشته مقاله در دیجیکالا مگ نخستین بار منتشر شد.