تحلیل حال و آینده صنعت فولاد: گذار از کمیت به کیفیت و کربن
به گزارش خبررسان به نقل از شرکت فولاد خوزستان، عصر رشد کمّی فولاد به پایان رسیده و رقابت بر سر «کیفیت، کربن و بازار» آغاز شده است. یادداشتی از امین ابراهیمی، مدیرعامل فولاد خوزستان، سه زلزله جهانی را تشریح میکند: اول، چین از موتور تقاضا به صادرکننده بزرگ تبدیل شده (۱۳۳.۶ میلیون تن صادرات در ۲۰۲۵) و قیمتها را تحت فشار قرار داده است. دوم، هند با رشد ۱۰٪ سالانه به موتور جدید تقاضای جهانی تبدیل شده است. سوم، مکانیزمهای کربنی (CBAM) و حمایتگرایی تجاری، بازار را به بلوکهای منطقهای سوق میدهد.
خاورمیانه: قطب فولاد سبز
در تضاد با روند جهانی، خاورمیانه با رشد ۲۰٪ مصرف در ۴ سال و ۹۵.۵٪ تولید با کوره قوس الکتریکی (EAF)، پاکترین پروفایل تولید جهان دارد. عربستان، امارات، عراق و ترکیه بازارهای تشنهای هستند که پنجره فرصت صادراتی را برای تولیدکنندگان منطقه باز میدارد، اما سرمایهگذاریهای جدید در خلیج فارس این پنجره را تنگ خواهد کرد.
ایران: قدرتی کمبینانه
ایران دهمین فولادساز جهان (۳۲ میلیون تن)، دومین تولیدکننده DRI (۳۷.۲ میلیون تن) و چهارمین صادرکننده خالص فولاد است. ۹۲٪ تولید ایران با روش DRI-EAF کمکربنترین ساختار در میان ده قدرت برتر است. چالشها: ناترازی انرژی (برق/گاز)، فروش با تخفیف ناشی از تحریمها و رقابت قیمتی با سیل صادرات چین.
پنج روند تا ۲۰۳۰
- تثبیت تقاضای جهانی در ۱.۷-۱.۸ میلیارد تن با جابهجایی به هند، آسهآن، خاورمیانه و آفریقا.
- حاکمیت اقتصاد کربن: گواهی ردپای کربن به اندازه گواهی کیفیت حیاتی میشود.
- رنسانس DRI/HBI: ایران میتواند از صادرکننده شمش به تأمینکننده متالیک سبز ارتقا یابد.
- تحول دیجیتال و AI شرط بقا در حاشیه سودهای فشرده.
- منطقهای شدن زنجیره تأمین: اولویت بازارهای همسایه و پیوند با هند/جنوب شرق آسیا.
نتیجه: مزیتهای تاریخی ایران (کمکربنترین تولید، موقعیت جغرافیایی، قدرت DRI) با روندهای جهانی همسو است. تحقق این فرصت نیازمند انرژی پایدار، دیپلماسی اقتصادی فعال و سرعت در تحول دیجیتال با همافزایی دولت و صنعت است.