حواشی بزرگداشت خسرو احمدی و ادعای ترور بیولوژیک زارعی؛ ترامپ روی صحنه لندن

به گزارش خبررسان، صحنه تئاتر ایران و جهان در هفته گذشته شاهد رویدادهایی بود که مرزهای خبری را فراتر از مراسم سنتی برد. در لندن، استودیو اوستینوف تئاتر رویال بث نمایش دونالد اثر استفانو ماسینی را با کارگردانی شان فولی میزبانی میکند؛ اثری که دونالد ترامپ را به شکلی کمدی و کاریکاتوری تصویر میکند و الیوت کووان با تقلید حرکات و لحن رئیسجمهور پیشین آمریکا توجه منتقدان را جلب کرده، هرچند حذف دوران ریاستجمهوری او از متن، عمق دراماتیک اثر را به چالش کشیده است.
در تهران، شامگاه بیست و سوم آبان مراسم بزرگداشت خسرو احمدی در سالن جوانمرد خانه تئاتر برگزار شد که با حضور هنرمندانی چون پرویز پرستویی، ایرج طهماسب و رضا بابک همراه بود، اما فهرست محدود مدعوین و عدم دعوت از رسانههای رسمی، موج اعتراضهایی را برانگیخت. ارسطو خوشرزم در اعتراض به سلبریتیمحوری مراسم، انصراف از عضویت خانه تئاتر را اعلام کرد و سحر ذکریا با اشاره به سالهای بیکاری احمدی، این گردهمایی را اقدامی برای خودنمایی توصیف نمود.
به طور همزمان، مراسم یادبود کوروش زارعی در مسجد امام خامنهای حوزه هنری با حضور وزیر فرهنگ و مقامات ارشد برگزار شد که در آن حجتالاسلام طرفه، پدر همسر زارعی، ادعای ترور بیولوژیک را مطرح کرد و بیماری او را پیوندی با حضور در آثار دینی و انقلابی دانست. نصرالله قادری و علی پویان نیز از صداقت و فروتنی زارعی سخن گفتند، در حالی که در بوستان هنرمندان، پویش کاشت ۳۱۳ هزار نهال امید با حضور هنرمندان و خانوادههای شهدا آغاز گردید و نهالی به نام زارعی، محمد کاسبی، شهید حسین قشقایی و شهید سیدمرتضی آوینی کاشته شد.
در حوزه مدیریت و ساختار، مراسم رونمایی از مجموعه ۶ جلدی تاریخ اداره تئاتر در تالار رودکی صحنهای شد برای مطالبه احیای ساختمان اداره تئاتر و تأسیس موزه تئاتر. ایرج راد بر سهم ناچیز تئاتر در تبلیغات شهری و بیتوجهی صداوسیما به تلهتئاتر تأکید کرد، جمشید ملکپور خواستار پژوهش درباره کارگاه نمایش و کانون پرورش فکری شد، و علی منتظری با هشدار درباره حذف ۵۰۰ پست سازمانی، تشکیل سازمان تئاتر کشور را ضروری دانست تا تئاتر به دست دلالها نیفتد.
بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت نیز با پیامهای وزیر فرهنگ و معاون هنری راهی شد که بر عبور از کلیشهها و تمرکز بر زبانهای تازه و روایتهای انسانی تأکید داشتند. سیدعباس صالحی تصریح کرد مقاومت امروز تجربه زیسته مردم است و جشنواره نباید در حصار مناسبتهای تقویمی بماند، مهدی شفیعی نیز تئاتر مقاومت را بستری برای ایستادن در برابر فراموشی و یأس توصیف نمود.
در کنار این رویدادها، اصغر نوری مترجم و فعال تئاتر در گفتگویی با فیلم آرا، نادیده گرفتن حقوق مترجمان توسط گروههای نمایشی را به شدت هدف قرار داد و اجرای نمایشنامه بدون هماهنگی را ضربهای به حیثیت حرفهای مترجمان دانست. وی با مرور تحولات نمایشنامهنویسی اروپا از آرتو تا ماری کولتس، تأثیر این جریانها بر نسل جدید ایرانی را مشهود خواند. همزمان، میکاییل شهرستانی با افسانههای تبای به خانه نمایش مهرگان میآید و حمیدرضا نعیمی دور جدید مدهآ را با حضور سارا بهرامی در نقش اصلی و به همراه بهار نوحیان و پدرام محمدی از اول آذر در شیراز و دهم آذر در تهران آغاز میکند.
فضای تئاتر در این هفته نشان داد که چالشهای ساختاری، حقوقی و اخلاقی همچنان پیوستهاند و همزمان، تجربههای بینالمللی نظیر اجرای ژولیوس سزار در تالار شمعآجین سم وانامیکر لندن با اقتباس فشرده و طراحی مینیمال، افقهای نوین روایی را پیش روی هنرمندان قرار میدهد. کیت دوشن در نقشهای متعدد و آدام گیلن با خوانش متفاوت مارک آنتونی، مرزهای بازیگری را در فضایی خفقانآور به چالش کشیدهاند.
پایانی، تئاتری که گذشت، ترکیبی از اعتراضهای داخلی، ادعاهای جنجالی، تلاشهای ساختاری و تجربههای جهانی بود که هر یک به شیوهای، آینده این هنر را در ایران و جهان رقم میزنند.