رئیس دانشگاه تهران به سازمان ملل و نیویورک تایمز: توجیه حمله به سدها نقض حقوق بشر است

به گزارش خبررسان، محمدهسین امید رئیس دانشگاه تهران در دو نامه جداگانه به دبیرکل سازمان ملل متحد و سردبیر روزنامه نیویورک تایمز، واکنش شدیدی نسبت به مقاله اخیر این روزنامه نشان داد که در آن شده بود با مقایسه نقشههای سدها و مناطق هدف احتمالی، زیرساختهای آبی ایران را به حمایت از برنامه موشکی متصل کنند. استاد امید در متن نامههای خود تأکید کرد که ایران به عنوان سومین کشور خشک و نیمهخشک جهان با بارندگی سالانه حدود ۲۴۰ میلیمتر، یعنی کمتر از یکچهارم میانگین جهانی، برای بقا و توسعه مجبور به احداث سدها و سامانههای انتقال آب است.
منطق حقوقی مدرس سازههای آبی بر پایه قاعده ۵۴ حقوق بینالملل بشردوستانه متکی است که حمله به اشیاء ضروری برای بقای مردم غیرنظامی را منع میکند. همچنین ماده ۵۶ پروتکل الحاقی اول به کنوانسیونهای ژنو حمایت ویژهای از سدها و بندها در برابر عملیاتهایی فراهم میآورد که میتواند باعث آزادسازی قوات مخرب و تلفات وسیع غیرنظامی شود. امید در بخش دوم نامه خود به ارقام استناد کرد بیش از ۹۵ درصد ظرفیت سدهای ایران در بخشهای کشاورزی و شهری مصرف میشود و کمتر از ۵ درصد به کارهای صنعتی اختصاص دارد، بنابراین اتصال این زیرساختها به اهداف نظامی فاقد اساس است.
تحلیل وضعیت نشان میدهد که تلاش برای کردن روایتهای پایهدنیا در مورد هدفگذاری زیرساختهای حیاتی، مرز بین اموال غیرنظامی و اهداف نظامی را در افکار عمومی العالمي مخدوش میسازد. تنها همجواری جغرافیایی یا یک فرضیه تحلیلی بررسینشده، مبنای قانونی برای حمله به تاسیساتی که زندگی میلیونها نفر به آن وابسته است، نمیتواند باشد. این رویکرد نه تنها نقض اصول تفکیک، تناسب و احتیاط در جنگ است، بلکه پیشوندی خطرناک برای دیگر مناطق خشکسیر جهان محسوب میشود.
خطرات زیستمحیطی و انسانی ناشی از تخریب محتمل سدها و شبکههای تصفیه آب، فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران مانده و میتواند بحرانهای مهاجرتی،- غذایی و بيماریهای آبزا را در منطقه القا کند. در کشوری که اکنون با تشدید خشکسالیها و کمآبی مواجه است، قطع دسترسی به آب آشامیدنی سالم و برق، پیامدهای فاجعهباری برای سلامت عمومی و معیشت مردم به دنبال دارد. سازمانهای بینالمللی موظفاند با نظارت و بررسی مستقل، از تکرار چنین توجیههای غیرانسانی جلوگیری کنند.
پاسخگویی بینالمللی به این هشدارها، آزمونی برای کارایی مکانیزمهای حفاظت از زیرساختهای غیرنظامی در زمانهای تنش خواهد بود. جامعه جهانی نمیتواند بیتفاوت بماند در حالی که ادعاهای اثباتنشده، پایهای برای حملات به تاسیساتی میشود که بقای جمعیتی وسیع را تضمین میکنند. حفاظت از آب و انرژی، فراز مذاکرات سیاسی و محاسبات نظامی قرار بایستی بگیرد تا مبنای حقوق بشردوستانه محترم بماند.