خاتمی: هزینههای تروما در ایران کمرشکن، تأسیس مراکز تخصصی درمان ضروری است

به گزارش خبررسان، چالشهای مدیریت تروما در ایران، ابعادی فراتر از مسائل صرفا مالی به خود گرفته و نیاز به بازتعریف کلان سیستم پذیرش دارد. سید مسعود خاتمی، رئیس قطب علمی ترومای کشور، در گفتگو با خبرگزاری مهر، بر لزوم تغییر پارادایم در رسیدگی به این آسیبها تأکید ورزید.
الگوی مراکز تخصصی و تجربه بینالمللی
خاتمی با استناد به بازدید از چند اسپاینال سنتر در خارج از کشور، الگوی متمرکزسازی خدمات جراحی ستون فقرات را راهکاری کارآمد معرفی کرد. او توضیح داد که تمرکز تخصصی در یک سایت، کیفیت درمانی را به مراتب ارتقا میدهد، در حالی که در ایران اکثر مصدومان در بیمارستانهای عمومی بستری میشوند که نه تجهیزات مخصوص، نه کادر آموزشدیده برای جراحتهای پیچیده تروما دارند.
کمرشکن بودن هزینهها و نبود آمار دقیق
مسئله هزینهها، جنبهای دیگر از این معما است. خاتمی بار مالی سالانه تروما را کمرشکن توصیف کرد، اما آمار دقیقی در دست نداشت. محاسبه مجموع هزینهها، او میگوید، نیازمند تجمیع دادهها از بخشهای گوناگون درمان است که فعلا به صورت یکپارچه انجام نمیشود؛ لذا مراجعه به وزارت بهداشت و مجموعه درمان برای دستیابی به ارقام واقعی، گام لازمهای محسوب میشود.
پیشینههای ناکام و ظرفیتهای موجود
تلاش برای تأسیس مرکز تخصصی تروما در تهران، به دوره شهرداری محمدباقر قالیباف برمیگردد، اما طرح به نتیجه نرسید. بیمارستان میلاد نیز در گذشته کاندیدای تبدیل شدن به مرکز تخصصی آسیبهای نخاعی بود، اما این هدف محقق نشد. اگرچه میلاد امروزه خدمات خوبی ارائه میدهد، خلأ مراکز متمرکز تروما همچنان حس میشود و الگوی جدیدی را میطلبد.
تروماهای جنگی الگوی متحول آسیبها
در بخش دیگری از گفتگو، خاتمی به تفاوتهای بنیادین تروماهای جنگی پرداخت. شدت و الگوی جراحتها، تابع ماهیت درگیری است. جنگ ایران و عراق، عمدتا زمینی بود، در حالی که درگیریهای امروزی با بمباران هوایی و تخریب شهری، الگوهای آسیب را متحول کردهاند. مثال هیروشیما نشان میدهد که در تخریبهای گسترده، شرایط رسیدگی به مصدومان، پیچیدگیهای بیسابقهای به وجود میآورد.
تحلیل ضرورت تغییر رویکرد
بررسی وضع موجود نشان میدهد که عدم تمرکز تخصصی، نه تنها کیفیت درمان را کاهش داده، بلکه بار اقتصادی را بر شانههای بیمارستانهای عمومی و در نهایت نظام بهداشت تشدید کرده است. تجربههای جهانی گواهی دارد که متمرکزسازی منابع در مراکز مرجعی، هم درمان را بهینه میکند و هم مدیریت هزینهها را امکانپذیر میسازد.
آیندهنگری گامهای عملی پیش رو
در آینه این واقعیتها، گامهای عملی برای تأسیس شبکهای از مراکز تخصصی تروما، با پشتیبانی قانونگذاری و تخصیص بودجه هدفمند، دیگر گزینهای انتخابی نیست، بلکه ضرورتی استراتژیک برای حفظ جانها و کنترل هزینهها محسوب میشود.