بانک مرکزی با تغییر مدل تأمین مالی از وام نقدی به اعتبار زنجیره‌ای تورم را مهار می‌کند

بانک مرکزی ایران سیاست تأمین مالی بخش تولید را از وام‌های نقدی سرمایه در گردش به سمت الگوی اعتبار زنجیره‌ای سوق می‌دهد. در مدل سنتی، شرکت‌ها برای خرید مواد اولیه و هزینه‌های جاری وام نقدی دریافت می‌کردند که بخش زیادی از آن به بازار‌های ارز، طلا و مستغلات منحرف می‌شد و تورم را تشدید می‌کرد. همچنین هر حلقه از زنجیره تولید به‌صورت جداگانه وام می‌گرفت که تقاضای نقدینگی را چندبرابر می‌ساخت.

در روش جدید تأمین مالی زنجیره تأمین، خریدار به‌جای پول نقد، ابزار‌های تعهد پرداخت بانکی نظیر اوراق گام و برات الک‌ترونیک صادر می‌کند که در طول زنجیره انتقال یافته و تنها در سررسید نهایی تسویه نقدی می‌شود. این مکانیزم انحراف منابع را مسدود می‌کند، نیاز به تزریق نقدینگی را کاهش می‌دهد و شرکت‌های کوچک را که وثیقه ندارند اما در زنجیره بنگاه‌های بزرگ قرار دارند، مشمول اعتبار می‌سازد.

چالش‌های اصلی اجرای این طرح شامل مقاومت لایه‌های مستفید از وام‌های ارزان، نیاز به بازار ثانویه کارا برای ابزار‌های اعتباری و ارتقای سواد مالی مدیران صنعتی است. بانک مرکزی با کاستن از سهم وام‌های نقدی و توسعه سامانه‌های جامع تجارت و مؤدیان، پایه‌های انضباط پولی و عدالت توزیعی را تقویت می‌کند.