رسانهها کلید مقابله با مقاومت میکروبی؛ پیام هفته جهانی آگاهیبخشی

به گزارش خبررسان، آنتیبیوتیکها اگرچه از کترین دستاوردهای پزشکی بشریت محسوب میشوند، اما کاربرد بیرویه آنها توانایی درمانی را در مقیاس جهانی در حال فرسایش قرار داده است. آزیتا نبیزاده، سرپرست گروه ارزیابیهای مدیریتی و اقتصادی بازار فرآوردههای سلامت سازمان غذا و دارو، در آستانه هفته جهانی آگاهیبخشی درباره مقاومت میکروبی، هشدار داد که ادامه روند جاری میتواند درمان عفونتهای ساده را نیز به چالش بزرگی تبدیل کند.
پیام سال جاری با تمرکز بر سلامت واحد، اقدام واحد بر نقش محوری رسانهها در مهار این تهدید تأکید دارد. نبیزاده توضیح داد که وقتی میکروبها در برابر داروهای ضدمیکروبی مقاوم میشوند، تبعات تنها به فرد مبتلا محدود نمیماند و سلامت جمعی را در معرض خطر جدی قرار میدهد. هزینههای درمانی بالا میروند، مدت بیماری طولانی میشود و در مواردی درمان عملا غیرممکن میگردد.
یکی از چالشهای پایهای، باورهای نادرست عمومی در مورد ماهیت آنتیبیوتیکهاست. بخش قابلتوجهی از شهروندان همچنان گمان میبرند این داروها برای هر نوع عفونت، از جمله ویروسهای مانند سرماخوردگی و آنفلوانزا، موثر هستند. نبیزاده تأکید کرد که تجویز آنتیبیوتیک مختص عفونتهای باکتریایی است و مصرف خودسرانه یا تکیه بر تجربه دیگران، پیامدهای ناخواستهای از جمله بروز عوارض جانبی و تسریع بروز مقاومت را در پی دارد.
نکته دیگری که نیاز به اصلاح دارد، توهم برتری داروهای تزریقی بر اشکال خوراکی است. بسیاری از بیماران به اشتباه میپندارند که ایکشن قطعا سریعتر و قویتر عمل میکند، در حالی که انتخاب روش تجویز بستگی به تشخیص بالینی پزشک و شرایط بیمار دارد. سرپرست گروه ارزیابیهای سازمان غذا و دارو یادآور شد که امتناع پزشک از تجویز آنتیبیوتیک در مواردی که نیاز بالینی وجود ندارد، نشاندهنده دقت علمی و مسئولیتپذیری است، نه بیتوجهی به رنج بیمار.
در میانه این مسیر، نقش رسانهها فراتر از انتقال خبر ساده، به شکلدهی به رفتار جمعی میرسد. دعوت از متخصصان برای پاسخگویی به سوالات مردم، انتشار توصیههای مبتنی بر شواهد علمی و جلوگیری از تداول اطلاعات نادرست، اقداماتی هستند که میتواند اعتماد عمومی به تصمیمهای درمانی تقویت کند و تقاضاهای غیرضروری برای دارو را کاهش دهد. رسانههای ملی و محلی با زبان مشترک و پیامهای منسجم، میتوانند فرهنگ مصرف دارو را در جامعه متحول سازند.
آگاهیبخشی مداوم و مسئولانه، تنها راهکار پایدار برای حفظ اثربخشی آنتیبیوتیکهای موجود و صیانت از امکانات درمانی نسلهای آتی است. هرگاه جامعه درک کند که آنتیبیوتیک منبعی محدود و قیمتی است که باید با احتیاط به کار رود، فشار انتخاب طبیعی بر میکروبها کاهش یافته و عمر مفید این داروها طولانیتر میشود. همکاری متقابل بین نظام سلامت، رسانهها و شهروندان، ستون فقرات این مقابله جمعی خواهد بود.