رونمایی از تاریخ ۶ جلدی اداره تئاتر؛ ۲۵ سال پژوهش و فریاد احیای موزه تئاتر

به گزارش خبررسان، مجموعه پژوهشی سنگینوزن تاریخ اداره تئاتر از آغاز تا پایان در تالار رودکی رونمایی شد اثری که ربع قرن عمر محقق مجیدستایش را بلعه کرده و در این مسیر سه تن از اعضای خانواده او را نیز از میان برداشته است. مراسمی که نه تنها جلوهای کتابشناسی داشت، بلکه به میدان نبرد آراء و نظرات در باره سرنوشت تئاتر ایران تبدیل گردید.
ایرج راد، مدیرعامل اسبق خانه تئاتر، با لحنی پر از درد، از عدم وجود موزهای برای نگهداری اسناد و وسایل تئاتر ابراز تاسف کرد و خاطرنشان ساخت که بسیاری از آثار در حال نابودیاند. او با اشاره به ۱۲۰ تئاتر شبانه در تهران، پرسید چرا بیلبوردهای شهر و شبکههای تلویزیونی، تئاتر را نادیده میگیرند. راد تداوم کار جمشید ملکپور در تدوین ادبیات نمایشی را ستود و همکاری گذشته خود با او را باعث افتخار دانست.
جمشید ملکپور، پژوهشگر باتجربه، تعریف کلاسیک پژوهش را به نشر حقیقت نقد کرد و آن را فراهمکردن بستر کشف حقیقت دانست. وی ۵۰ سال عمر خود را صرف پژوهش در باره تئاتر از دوره قاجار کرده و تأکید کرد که مراکز تأثیرگذاری چون کارگاه نمایش، کانون پرورش فکری و تالار مولوی نیز مستحق پژوهشهای مستقلاند. ملکپور امیدوار کرد که پس از او، محققان این مسیر را با عمقتر ادامه دهند.
علی منتظری، مدیرکل اسبق هنرهای نمایشی، خاطره تلخ سالهای ۶۹ و ۷۰ را بازگو کرد وقتی ساختمان تئاتر شهر، بنیاد رودکی و تالار وحدت از دست تئاتریها رفت. او حذف ۵۰۰ پست سازمانی و کوچکشدن ساختار تئاتر کشور را مظلومیت تاریخی نامید. منتظری با استناد به کتاب اضطراب بشر، گسترش تئاتر را راه نجات بشر خواند و شکستن طرح سپردن مدیریت سالنها به هنرمندانی چون ایرج راد و سیاوش طهمورث را بزرگترین دوران مدیریت خود دانست.
حسین میرزایی، مدیر پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، ارزش ساختمان اداره تئاتر را در حضور هنرمندان خلاصه کرد و اعلام کرد پژوهشگاه برای پروژههای آتی هماکنون در صف است. اتابک نادری، مدیرکل هنرهای نمایشی، حافظه تاریخی تئاتر را زنده و پایدار دانست و از تخصیص ردیف بودجهای برای احیای اداره تئاتر، موزه تئاتر و تئاتر ایرانی در بودجه سال آینده خبر داد. نادری همچنین از علی منتظری تقاضا کرد تا برای احیای جشنواره تئاتر دانشگاهی تلاش نماید.
مجیدستایش، محقق اصلی، پرده از سختیهای ۲۵ سال کار را برداشت ۳۰ ساعت مصاحبه، ۱۰۰۰ عکس، تحقیق میدانی و تدوین پایاننامه ارشد پیشین. او صریح گفت که اثر بینقص نیست و برای تصحیح در چاپهای آتی در دسترس است. در لحظات پایانی، هنرمندان پیشکسوت روی صحنه گرد آمدند تا با عکس یادگاری، نام خود را در کنار این کار پژوهشی جاودانه کنند.
این مراسم نشان داد که تئاتر ایران نه تنها تاریخ دارد، بلکه امروز نیز زنده و در حال تنفس است. حضور همزمان سه نسل هنرمند، مدیر و محقق، ارتباطی برقرار کرد که فراتر از یک رونمایی کتاب، مانفیستی برای احیای هویت تئاتر بود. صدای دعوا برای موزه، تبلیغ عادلانه و ساختار حمایتی، از تالار رودکی به سطح سیاستگذاریهای کلان ارتقا یافت.
پایان این جلسه، آغاز یک حرکت جمعی است. اگر بودجههای انده محقق شود و اراده سیاسی با هنرمندان همسو گردد، اداره تئاتر میتواند دوباره قلب تپنده تئاتر ایران شود. کتاب ۶ جلدی ستایش، اکنون نه تنها سند تاریخی، بلکه نقشه راهی برای آینده است. تئاتر ایران، باز هم ثابت کرد که زنده است، میداند، میخواهد و میتواند.