سازمان غذا و دارو: خطر بوتولیسم مختص کنسروهای غیراستاندارد است نه محصولات صنعتی کنترلشده

به گزارش خبررسان محمد هاشمی سخنگوی سازمان غذا و دارو در واکنش به نگرانیهای اخیر درباره مسمومیت بوتولیسم، تأکید کرد که هشدارهای منتشر شده تنها ناظر بر اهمیت رعایت اصول بهداشتی در تولید و نگهداری مواد غذایی بوده و به هیچ وجه به معنای ناایمن بودن کنسروهای صنعتی استاندارد نمیباشد.
وی با تشریح فرآیند تولید صنعتی، توضیح داد که در کارخانجات مجاز، مواد غذایی درون قوطی تحت عملیات حرارتی دقیق و کنترلشده با دمای مشخص و بازه زمانی استاندارد قرار میگیرند تا میکروارگانیسمهای بیماریزا از جمله باکتری کلستریدیوم بوتولینوم به طور کامل غیرفعال گردند. این فرآیند حرارتی، ستون فقرات ایمنی میکروبی کنسروهای صنعتی محسوب میشود و نیاز به افزودن هرگونه ماده نگهدارندهای را از بین میبرد.
نکته قابل توجه در اظهارات هاشمی این است که برخلاف تصور عامه، محصولات کنسروی صنعتی برای افزایش ماندگاری اصلا از مواد نگهدارنده استفاده نمیکنند و طول عمر انباری آنها تنها از طریق فرآیند پاستوریزاسیون یا الاستریلاسیون و بستهبندی محکم تضمین میشود. سازمان غذا و دارو بارها تأیید کرده که کنسروهایی که دارای مجوزهای قانونی، بستهبندی سالم و تاریخ مصرف معتبر باشند، در صورت نگهداری در شرایط مناسب، از نظر خطر بوتولیسم کاملا ایمناند.
تحلیل دقیقتر نشان میدهد که ریشه بسیاری از پروندههای بوتولیسم در ایران، به تولیدات خانگی یا کارگاهیهای غیرمجاز برمیگردد که فاقد تجهیزات کنترل دما و فشار هستند. در تهیه کنسروهای خانگی، اگر فرآیند جوشاندن به دما و زمان لازم انجام نشود، باکتریها زنده میمانند و در محیط بیهوا قوطی، سم عصبی سمی میتشکیلند که مصرف حتی مقدار کمی از آن میتواند جانبخش باشد.
سخنگوی سازمان با اشاره به تفاوت بنیادین بین دو دسته محصول، توصیه کرد که شهروندان در خرید کنسرو به برندهای معتبر و دارای مجوز سازمان غذا و دارو اعتماد کنند و از محصولات بدون برند، با بستهبندی دچار بادکردگی، نشتی، زنگزدگی یا هرگونه آسیب ظاهری پرهیز نمایند. همچنین در مواردی که روی بستهبندی دستور جوشاندن پیش از مصرف درج شده، این دستورالعمل باید به دقت اجرا گردد، هرچند جوشاندن نمیتواند جایگزین خرید محصول سالم و استاندارد شود.
در جمعبندی، سازمان غذا و دارو با تأکید بر جدی بودن بوتولیسم به عنوان یک مسمومیت بالقوه کشنده، خواستار اطلاعرسانی دقیق، علمی و دور از تعمیمهای نادرست شده تا هم آگاهی عمومی بالا برود و هم نگرانی بیمورد درباره کل صنعت کنسروی کشور ایجاد نگردد. هدف نهایی، پیشگیری از مصرف مواد غذایی پرخطر و حفظ اعتماد عمومی به محصولات استاندارد صنعتی است.