کشف میدان الکتریکی قطبی: راز فرار ذرات جو از زمین فاش شد”
کشف میدان الکتریکی قطبی راز فرار ذرات جو از زمین فاش شد نیروی نامرئی حاکم بر جو زمین، پس از بیش از نیم قرن جستجوی علمی، سرانجام شناسایی و کشف شد. این میدان الکتریکی که با نام “باد قطبی” شناخته می‌شود، مکانیزم فرار سریع و آسان ذرات اتمسفر از مناطق قطبی به سمت فضا را تشریح می‌کند و محققان معتقدند در شکل‌گیری لایه‌های بالایی جو نقش بنیادینی ایفا می‌کند. دانشمندان این میدان را در کنار گرانش و میدان مغناطیسی، از ارکان حیاتی برای پایداری جو سیاره ما می‌دانند.
میدانی کهنه به قدمت زمین
گلن کولینسون، محقق ارشد ماموریت در مرکز پرواز فضایی گدارد ناسا، بیان می‌کند “این میدان برای درک کارکرد سیاره ما از اهمیت بنیادینی برخوردار است و از بدو پیدایش زمین، مدام در کنار گرانش و میدان مغناطیسی وجود داشته است.” او افزود که با وجود ضعف ظاهری، این میدان نقشی بسیار مهم در مقابله با نیروی گرانش ایفا کرده و ذرات جو را به سمت فضا می‌راند.
شصت سال تعقیب یک پدیده مرموز
وجود این میدان الکتریکی برای نخستین بار در دهه ۱۹۶۰ پیش‌بینی شد. فضاپیماهایی که بر فراز قطب‌ها پرواز می‌کردند، جریان عظیمی از ذرات را شناسایی کردند که با سرعت فراصوت به فضا فرار می‌کردند. اگرچه تابش خورشید می‌تواند برخی ذرات را خارج از جو کند، اما ذرات مشاهده‌شده نشانه‌ای از گرمایش نداشتند. کولینسون توضیح می‌دهد “نیرویی باید وجود داشته باشد که این ذرات را به بیرون بکشد.” با این حال، تشخیص این میدان بسیار ضعیف و نامرئی که تنها در ارتفاعات بالا قابل رصد است، فراتر از توانایی‌های فناوری آن دوره بود.
ماموریت و پرتاب از اسوالبارد
در سال ۲۰۱۶، کولینسون و تیمش اقدام به توسعه حسگرهای پیشرفته برای ماموریت موشکی بین‌المللی کردند. در مه ۲۰۲۲، یکی از این موشک‌ها مجهز به هشت ابزار تخصصی از مرکز پرتاب اسوالبارد در سوئد، که در نزدیکی قطب شمال قرار دارد، پرتاب شد. این موقعیت، شرایط ایده‌آلی برای مطالعه پدیده‌های جوی منحصر به فرد قطبی فراهم می‌آورد. سوزی ایمبر، فیزیکدان فضایی دانشگاه لستر، تأکید کرد “اسوالبارد تنها مرکز پرتاب موشکی در جهان است که امکان پرواز در میان بادهای قطبی و انجام اندازه‌گیری‌های مورد نیاز را می‌دهد.”
بیشتر بخوانید توافق میلیاردی اپل و گوگل زیر ذره‌بین پرونده ضد انحصاری پیچیده‌تر می‌شود