«پسران هور» اغاز یک جریان استراتژیک؛ تلویزیون آماده روایت سریالی چمران است؟_خبررسان

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبررسان از تنسیم، تلویزیون در دهه‌های قبل توانایی‌های پراکنده‌ای در تشکیل آثار استراتژیک و سینمایی داشته است. از «لیلی با من است» تا «شوق پرواز»، از «یوسف پیامبر» تا «مختارنامه»، هرگاه تلویزیون به سراغ روایت‌های عمیق، ملی و انسانی رفته، نتیجه‌اش اثری ماندگار و اثرگذار بوده است.

در سال‌های تازه، این مسیر مجدد احیا شده؛ ابتدا با «موقعیت مهدی» که زندگی شهید مهدی باکری را به عکس کشید و هم در سینما خوش درخشید، هم در ادامه با سریال «عاشورا» در تلویزیون جستوجو شد. سپس نوبت به «اشک هور» رسید؛ فیلمی که روایت شهید علی هاشمی را از دل تالاب‌های هور به پرده فجر رساند و اکنون در قالب سریال «پسران هور»، مخاطبان میلیونی تلویزیون را با قهرمانان گمنام جنوب آشنا کرده است.

این تداوم، یعنی حرکت از سینما به تلویزیون و بالعکس، اتفاقی کم‌نظیر و مورد قیمت در رسانه ملی است؛ الگویی که در سینمای جهانی سال‌ها است امتحانش را بعد داده.

از ایران تا جهان؛ مدل جهانی روایت‌های دوگانه

در جهان، تشکیل دوگانه آثار ــ یعنی ساخت همزمان یا متوالی فیلم و سریال از یک سوژه واحد ــ به یکی از راهبردهای محتوایی مهم تبدیل شده است.

در بریتانیا، مجموعه تاریخی «دان‌تون ابی – Downton Abbey» ابتدا به‌صورت سریال تشکیل شد و سپس دو نسخه سینمایی آن توانستند گیشه‌های جهانی را فتح کنند.

در ژاپن، سریال اجتماعی «اوشین – Oshin» آن‌قدر محبوب شد که نسخه سینمایی و مستندی از آن ساخته شد و در ده‌ها سرزمین، از جمله ایران، پخش شد.

در روسیه و آمریکا نیز اقتباس‌های پی‌درپی از آثاری همانند رمان «آنا کارنینا – Anna Karenina» و «زنان کوچک – Little Women» با ترکیب روایت ادبی، درام انسانی و قیمت‌های فرهنگی، نسل‌های گوناگون را به خود جذب کردند.

اکنون در ایران، با توانایی‌هایی همانند «موقعیت مهدی» و «پسران هور»، رسانه ملی نیز داخل این مسیر حرفه‌ای شده است؛ مسیری که تولیدات داخلی را از مصرف محدود داخلی فراتر برده و آن‌ها را به چرخه روایت‌های جهانی متصل می‌کند.

اهمیت استراتژیک روایت فرماندهان

تشکیل آثار زندگی‌نامه‌ای درمورد فرماندهان دفاع مقدس، تنها بازنمایی قبل نیست؛ بلکه ترسیم نقشه فرهنگی آینده است. این آثار، ترکیبی از بیوگرافی، هویت ملی و مطلب اخلاقی‌اند.

فرماندهانی چون شهید مهدی باکری، علی هاشمی، همت، چمران و صیاد شیرازی نه‌فقط چهره‌های نظامی، بلکه الگوهای سبک زندگی، ایمان و مسئولیت اجتماعی‌اند.

پرداختن به این شخصیت‌ها، زمان نادری برای روایت قیمت‌های واقعی ایرانی ـ اسلامی در قالبی دراماتیک و دلنشین فراهم می‌کند؛ همان گونه که در «پسران هور»، شهید علی هاشمی نه‌تنها به‌گفتن فرمانده‌ای نظامی، بلکه انسانی متفکر، اخلاق‌مدار و مرد میدان تصمیم‌گیری به عکس کشیده می‌شود.

این جنس روایت‌ها، بر خلاف آثار کلیشه‌ای جنگی، لایه‌های عمیق انسانی دارند و مخاطب امروزی را نیز با خود همراه می‌کنند.

«پسران هور»؛ بازخوانی جنگ از زاویه‌ای تازه

سریال «پسران هور» از با اهمیت ترین پروژه‌های دفاع مقدس در سال‌های تازه است. محوریت داستان بر شهید علی هاشمی و همرزمانش در قرارگاه نصرت، روایتگر بخشی از تاریخ جنگ است که کمتر در آثار تصویری دیده شده است.

بازسازی دقیق جغرافیای هور، طراحی صحنه‌های نظامی در تالاب‌ها و نیزارها، و تمرکز بر تصمیم‌های تاکتیکی و اخلاقی رزمندگان، این تاثییر را از تعداد بسیاری از تولیدات شبیه نزدیک کرده است.

این چنین، سریال در بازنمایی نقش جوانان در فرماندهی، موفق عمل کرده و نشان داده است که ایمان، دانش و شجاعت، سن و توانایی نمی‌شناسد؛ همان گونه که علی هاشمی در ۲۳ سالگی فرمانده یکی از با اهمیت ترین قرارگاه‌های جنگ می بود.

چمرانِ تازه در راه است

بعد از پیروزی «پسران هور»، اکنون نگاه‌ها به سمت پروژه‌ای دیگر دوخته شده: روایت زندگی شهید چمران.

اگرچه ابراهیم حاتمی‌کیا پیش‌تر با فیلم «چ» بخشی از زندگی او را در روزهای آغازین نبرد پاوه به عکس کشید، اما پروژه‌ای تازه با نگاه پژوهشی و بیوگرافی کامل‌تر توسط جلیل سامان در دست نگارش است؛ اثری که در صورت ساخت، می‌تواند ادامه طبیعی مسیر جاری رسانه ملی باشد؛ با یک نسخه سینمایی برای اکران و نسخه سریالی برای پخش تلویزیونی.

چمران، به‌علت تلفیق ایمان، علم، هنر و تفکر، یکی از دلنشین‌ترین سوژه‌های تاریخی برای ساخت آثار استراتژیک است. روایتی که از لبنان تا ایران امتداد دارد و ظرفیت جهانی‌شدن دارد.

تداوم مسیر با فرماندهان دیگر

علاوه بر چمران، نام‌هایی همانند شهید صیاد شیرازی، احمد کاظمی، سردار افشار و تعداد بسیاری دیگر، ظرفیت بالایی برای روایت دارند.

این چهره‌ها نه‌فقط در میدان نبرد بلکه در عرصه‌های مدیریتی، تربیتی و اخلاقی، الگوهای بی‌بدیلی برای نسل جوان‌اند. بازنمایی زندگی آنان در قالب آثار سینمایی و سریالی می‌تواند یک جریان دائمی از تولیدات قیمت‌مدار، ملی و پرمخاطب را رقم بزند.

سینما و تلویزیون در یک جبهه

در شرایطی که سینمای خصوصی کمتر به سراغ ژانر دفاع مقدس می‌رود، ورود رسانه ملی به این حوزه نوعی پرچمداری فرهنگی است.

پروژه‌هایی همانند «موقعیت مهدی»، «اشک هور» و «پسران هور» نشان دادند که می‌توان با ترکیب دقت تاریخی، روایت انسانی و تشکیل حرفه‌ای، آثار فاخر و اثرگذار ساخت؛ آثاری که هم جشنواره‌ها را فتح می‌کنند و هم دل مخاطب عام را.

اگر این روال با آثاری درمورد چمران، صیاد شیرازی و دیگر فرماندهان ادامه یابد، تلویزیون می‌تواند مجدد پرده نقره‌ای را به خدمت قیمت‌های ملی و قهرمانان واقعی ایران درآورد.

سریال «پسران هور» فقط یک روایت جنگی نیست؛ بیانیه‌ای فرهنگی است درمورد برگشت قهرمانان به قاب عکس.

این مسیر، اگر با برنامه‌ریزی و استمرار ادامه یابد، می‌تواند سینما و تلویزیون ایران را به مرجعی الهام‌قسمت برای منطقه و حتی جهان بدل کند — جایی که روایت ایمان، شجاعت و انسانیت، از دل هور تا قلب مخاطب امتداد دارد.

انتهای مطلب/