تهران تا امشب در آغوش آلودگی؛ باران و برف از فردا با تغییر هوا همراه است
به گزارش خبررسان، سازمان هوا‌شناسی با انتشار اطلاعیه‌ای تازه، وضعیت کیفیت هوا در استان تهران را در روز‌های آینده تشریح کرد و پیش‌بینی‌هایی را مطرح کرد که نشان‌دهنده تغییرات قابل‌توجه‌ی در شرایط جوی است.
بر اساس این پیش‌بینی، تا نیمه‌شب امروز (۲۴ آبان) افزایش غلظت آلاینده‌ها، کاهش دید افقی و افت محسوس در شاخص کیفیت هوا در ساعات مختلف روز همچنان تداوم خواهد یافت. سکون و پایداری جو در مناطق پرتردد شهری تا روز دوشنبه نیزعامل تشدید این شرایط خواهد بود.
اما نقطه عطف از بعدازظهر دوشنبه (۲۵ آبان) آغاز می‌شود؛ عبور یک موج کم‌دامنه از فراز منطقه، با وزش باد و افزایش ابرپوشش همراه خواهد بود. این تغییر الگو، بارش‌های پراکنده را به همراه دارد که در نیمه شمالی استان می‌تواند به صورت رگبار و همراه با رعد و برق نیز روی دهد. در دامنه‌ها و ارتفاعات نیز احتمال بارش برف وجود دارد.
تحلیل شرایط جوی نشان می‌دهد که این تغییر ناگ‌هانی در الگو‌های همدیدی، نه تنها می‌تواند تا حدی از آلاینده‌های معلق در هوا بکاهد، بلکه دمای سطح شهر را نیز در روز‌های سه‌شنبه و چهارشنبه (۲۶ و ۲۷ آبان) کاهش دهد. هوا‌شناسی همچنین برای پنج روز آینده آسمانی صاف تا نیمه‌ابری و وزش‌های بادی متناوب را پیش‌بینی کرده است.
جمع‌بندی اگرچه پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت بارش را به عنوان عاملی برای بهبود موقت کیفیت هوا معرفی می‌کنند، اما تجربه‌های گذشته نشان می‌دهد که بدون تدابیر ساختاری و مدیریت ترافیک، بازگشت به شرایط بحرانی آلودگی در روز‌های پس از بارش، امری محتمل و تکرارپذیر است.
شهرداری تهران در هم‌زمان با این پیش‌بینی‌ها، طرح‌های ترافیکی و محدودیت‌های احتمالی را برای روز‌های دوشنبه و سه‌شنبه در دستور کار قرار داده است. تجربه‌های سال‌های گذشته نشان می‌دهد که با ورود سامانه‌های بارشی، کاهش موقت آلودگی اغلب با افزایش مجدد آن در روز‌های پس از بارش روبرو می‌شود؛ چراکه لایه وارون‌سازی دمایی در ساعات صبحگاه‌ی باز هم برقرار می‌گردد.
متخصصان بهداشت محیط هشدار می‌دهند که گروه‌های حساس شامل کودکان، سالمندان و بیماران التنفسی و قلبی-عروقی در این دو روز باید از فعالیت‌های سنگین در فضای باز خودداری کنند. استفاده از ماسک‌های استاندارد در ساعات اوج ترافیک، تهویه منظم واحد‌های مسکونی در ساعات باکیفیت هوا و پرهیز از سوختن مواد در فضای باز، از توصیه‌های اولویت‌دار کارشناسان است.
از منظر جوی‌شناسی، الگوی فعلی هم‌چون تکرار الگو‌های پاییزهای است که در دهه‌های اخیر به دلیل توسعه شهرنشینی و افزایش خودرو‌ها، شدت و تداوم آلودگی را تشدید کرده‌اند. داده‌های ایستگاه‌های رصد هوا‌شناسی در ده سال گذشته روند صعودی روز‌های با کیفیت هوای نامناسب را در ماه‌های آبان و آذر تأیید می‌کند.
سازمان حفاظت محیط زیست استان تهران نیز اعلام کرده که در صورت تداوم شرایط بحرانی، طرح کاهش ترافیک با اولویت خودرو‌های فرسوده و سنگین اجرا خواهد شد. این تدبیر که در سال‌های پیشین اثرگذار بوده، می‌تواند در مقطع فعلی نیز به کنترل گلوگاه‌های آلودگی کمک کند.
پیش‌بینی‌های می‌ان‌مدت مدل‌های عددی هوا‌شناسی برای هفته آینده نشان‌دهنده احتمال ورود سامانه‌های بارشی اضافی در نیمه دوم هفته است. این شرایط می‌تواند فرصت مناسبی برای تمیز شدن اتمسفر و کاهش انباشت آلاینده‌ها فراهم آورد، مشروط بر اینکه سرعت باد و توزیع بارش در کل شهر یکنواخت باشد.
موسسه تحقیقات جو و اقلیم در گزارش اخیر خود بر نقش توپوگرافی تهران در حبس آلاینده‌ها تأکید کرده است. کف دامنۀ شمالی که توسط کوه‌های البرز محصور شده، در فصل‌های سرد مانعی در برابر تهویه طبیعی اتمسفر می‌شود و این ویژگی جغرافیایی، اثر مدیریت ترافیک را به شدت محدود می‌کند.
بهینه‌سازی مصرف سوخت در بخش حمل‌ونقل عمومی، توسعه شبکه مترو و ارتقای کیفیت اتوبوس‌های برقی، از راهکار‌های استراتژیک هستند که در طرح‌های بلندمدت شهرداری تدوین شده‌اند. اجرا کامل این طرح‌ها می‌تواند در افق پنج‌ساله، تعداد روز‌های با کیفیت هوای خطرناک را به می‌زان قابل‌توجه‌ی کاهش دهد.
در پایان، تغییر الگو‌های جوی پیش‌رو اگرچه امیدواری را برای روز‌های آینده تقویت می‌کند، اما حل بنیادین مسئله آلودگی هوای تهران نیازمند اراده سیاسی، سرمایه‌گذاری مستمر و مشارکت شهروندان است. تنها با هم‌افزایی تدابیر کوتاه‌مدت جوی و سیاست‌های بلندمدت شهری، می‌توان انتظار داشت که پاییزهای تهران دیگر هم‌زمان با نگرانی از نفس‌کشی، آغاز نشوند.