۹ تریلیون دلار از ارزش بازارهای سهام جهان از بین رفت؛ ترس حباب هوش مصنوعی و افزایش نرخ بهره

به گزارش خبررسان شاخص نوسانپذیری بورس آمریکا نشاندهنده وحشت سرمایهگذاران به سطحهای أواخر مارس ه کرد و تقاضا برای ابزارهای پوشش ریسک به اوج خود از ماهها پیش رسید.
موج فروش گسترده که از ترس شکلگیری حباب در سهام فناوری و احتمال افزایش مجدد نرخ بهره فدرال رزرو ریشه میگیرد، تا کنون نزدیک به ۹ تریلیون دلار از ارزش بازارهای سهام سطح جهان را حذف کرده است. این رقم عظیم که از اوج آگوست تاکنون تجمعیافته، بازتابی است از تغییر ناگهانی حس بازار از خوشبینی بیکران به تردید عمیق.
سقوط بازار تایوان که شاخص اصلی آن در یک هفته تنها ۱۷.۵ درصد افت کرد، شدیدترین کاهش هفتگی از دهه ۱۹۹۰ تا به امروز محسوب میشود. ارزش ۱.۱۲ تریلیون دلاری که از بورس این کشور فرار کرده، مستقیما به وابستگی شدید اقتصاد تایوان به زنجیره تأمین تراشههای هوش مصنوعی باز میگردد. 
همزمان سهام غولهای کره جنوبی همچون سامسونگ و اسکی هاینیکس تحت فشار فروش سنگین قرار گرفتند و شاخص بازارهای نوظهور آسیا را به پایینترین سطح از آوریل رهنمود کردند. این همگرایی سقوطها نشان میدهد که نگرانی از بازدهی سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختهای هوش مصنوعی، مرزهای جغرافیایی را شکسته است.
تردیدها درباره زمان و میزان بازگشت سرمایه از میلیاردها دلاری که شرکتهای فناوری برای مراکز داده و تراشههای پیشرفته صرف کردهاند، موتور اصلی این اصلاح قیمت است. افزایش هزینههای زیرساختی در کنار ابهام در اجرای طرحهای اعلامشده، ارزشگذاریهای بالا را زیر سوال برده است.
خبر استعفای ناگهانی جنسن هوانگ از مدیریت انویدیا که توسط رویترز گزارش شده، نگرانیها را دوچندان کرد. با توجه به نقش محوری این شرکت در تأمین تراشه و سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی، هر تغییری در ارکان مدیریتی بلافاصله به عنوان سیگنال خطر خوانده میشود.
در سو دیگر، چشمانداز سختگیرانهتر شدن سیاست پولی آمریکا فشار را تشدید نموده است. افزایش احتمالی نرخ بهره هزینه تأمین مالی را بالا میبرد و ارزش فعلی درآمدهای آینده شرکتهای رشدگرا را کاهش میدهد. این پویایی سرمایه را به سمت اوراق قرضه دولتی سوق داده و بازدهی ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا را در بزرگترین افت هفتگی از آوریل ۲۰۲۵ کاهش داده است.
تقویت دلار به بالاترین سطح ۱۹ ماهه، فشار اضافی بر ارزهای اقتصادهای نوظهور وارد کرده است. روپیه برزیل تنها در ماه جاری بیش از ۸ درصد ارزشی از دست داده که نشانه فرار سرمایه از ریسک است.
برونو شنلر، مدیرعامل ارلن کپیتال، هشدار میدهد که خطر اصلی تنها اصلاح قیمت سهام فناوری نیست، بلکه احتمال سرایت موج فروش به بخشهای گستردهتر بازارهای مالی است. این نگاه، بحران فعلی را از یک اصلاح قطاعمحور به یک رویداد سیستمی ارتقا میدهد.
بازار در حال آزمون صبر سرمایهگذاران است که سالها بر پایه روایت رشد ونانسیل هوش مصنوعی سرمایهگذاری کردهاند. نتیجه این آزمون، نه تنها سهمیه سهام فناوری، بلکه مسیر جریان سرمایه جهانی در ماههای آینده را تعیین خواهد کرد.
پیوستن نگرانیهای بنیادین درباره سودآوری هوش مصنوعی به متغیرهای ماکرواقتصادی چون نرخ بهره و نوسانپذیری، ترکیبی منفجره ساخته که هیچ پیشبینی خطی برای آن ممکن نیست. سرمایهگذاران حرفهای اکنون بر روی سناریوهای انتقال چینی به داراییهای امن تمرکز کردهاند.